NỢ CÔNG NƯỚC MỸ, BITCOIN, AI, VÀ DỊCH BỆNH

Để hiểu được tình trạng hiện tại và xu hướng sắp tới của Hoa Kỳ - nền kinh tế lớn nhất thế giới, cũng như tình trạng của kinh tế thế giới trong thời gian sắp tới, chúng ta cần đào sâu vào các mối quan hệ giữa khoản nợ công của quốc gia này, tham vọng gắn kết với đồng tiền số BITCOIN, cũng như nỗ lực đẩy trí thông minh nhân tạo (AI) vào hệ thống sản xuất - dịch vụ - thương mại - tài chính của Mỹ và phương Tây trong 3 năm gần đây.

Hiện nay, tổng nợ công của Hoa Kỳ là 34,4 NGHÌN TỶ ĐÔ LA (số liệu cuối năm 2023, đầu 2024), và thật bất ngờ—phần lớn là bên nắm giữ số nợ này đều nằm ở trong nội bộ quốc gia Mỹ. Chú Sam tự vay nợ chính mình 7 nghìn tỷ đô la (nợ nội bộ) và phát hành 5,7 nghìn tỷ đô la cho những người nắm giữ trái phiếu tiết kiệm có lòng yêu nước.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đang nắm giữ khoản nợ 5,2 nghìn tỷ đô la, trong khi các quỹ tương hỗ và ngân hàng cũng nắm giữ một phần.

Thế còn thế lực nước ngoài thì sao? Hãy bình tĩnh, Trung Quốc chỉ nắm khoản trái phiếu nợ 820 tỷ đô la, trong khi Nhật Bản chỉ giữ hơn một chút, với 1,1 nghìn tỷ đô la.

Trong khi đó, "các quốc gia khác" tích trữ thêm khoản nợ 5,3 nghìn tỷ đô la vì nghĩ đó là khoản dự trữ ngoại tệ có giá trị duy nhất!

Tóm lại: chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ vẫn chính là Hoa Kỳ.

Trong năm tài khóa 2023, ngân sách chính phủ Hoa Kỳ đã phải chi ra 6,16 nghìn tỷ đô la, trong khi chỉ thu được 4,47 nghìn tỷ đô la. Thặng dư ngân sách cuối cùng (tức là dư dả chênh lệch giữa thu và chi) của Hoa Kỳ là vào năm 2001. Với số nợ công ngày càng gia tăng, đặc biệt do các khủng hoảng đang dồn dập xảy ra trong 4 năm qua kể từ khi đại dịch COVID ập đến, nước Mỹ đã phải in đô la và vay nợ chính mình với mức kỷ lục. Chúng ta chắc còn nhớ về việc dân Mỹ được phát $1.200/người bắt đầu từ tháng 3/2020 theo Đạo Luật Hỗ Trợ, Cứu Trợ và An Ninh Kinh Tế Do Thảm Họa Coronavirus (Coronavirus Aid, Relief, and Economic Security - CARES Act). Đó là chưa kể những khoản viện trợ khác mà chính phủ Mỹ rộng tay chi ra mà không cần biết đến hậu quả, ví dụ như cuộc chiến ở Đông Âu (Ukraine - Nga) và Trung Đông (Israel - Iran), vì cứ nghĩ rằng họ có thể vay mượn chính mình để in tiền ra, nhưng sẽ thanh toán và trả nợ được về sau khi đẩy mức đầu tư và phần đô la phụ trợ này sang các quốc gia nghèo dưới danh nghĩa đầu tư, viện trợ có hoàn lại, và sử dụng món nợ của mình dưới hình thức trao đổi công nghệ mang hàm lượng tri thức cao với tài nguyên, khoáng sản, và sức lao động giá rẻ.

Con số cập nhật mới đây nhất cho thấy khoản nợ công của Hoa Kỳ đã chạm mốc khổng lồ 36,17 nghìn tỷ đô la, một kỷ lục mới. Món nợ và lãi tăng tốc 84 tỷ đô la mỗi ngày qua đi. Chỉ trong 105 ngày, nợ liên bang đã tăng thêm 1 nghìn tỷ đô la. Trong 2 năm qua, nợ quốc gia Hoa Kỳ đã tăng vọt gần 5 nghìn tỷ đô la.

Thậm chí trong cuộc tranh cử tổng thống thứ 47 vừa qua, các ứng cử viên như Donald Trump vẫn mạnh miệng kêu gọi miễn thuế tiền boa, mà rồi sau đó, Kamala Harris cũng tranh đua ủng hộ. J.D. Vance còn đề xuất tăng khoản tín dụng thuế cho trẻ em lên 5.000 đô la, mà ngay sau đó, Harris đã hứa nâng "mức giá thầu" của mình lên 6.000 đô la. Vị phó tổng thống nhiệm kỳ hiện tại cũng đã đề xuất tặng không 25.000 đô la cho những người dân [Mỹ] mua nhà lần đầu tiên trong đời, trong khi Trump hứa sẽ miễn thuế cho các khoản trợ cấp An sinh xã hội và tiền làm thêm giờ. Danh sách hứa hẹn này có thể sẽ tiếp tục dài thêm, và gánh nặng nợ công do trò vung tay quá trán cũng ngày càng trở nên căng thẳng trong thời gian sắp tới.

NGÂN SÁCH LIÊN BANG HOA KỲ NĂM TÀI KHÓA 2023. Nguồn: Tổng hợp dữ liệu của USAFacts từ Văn phòng Quản lý và Ngân sách (Office of Management and Budget - OMB), Cục Thống kê (Census Bureau), Bộ Tài chính (Department of the Treasury) và Cục Phân tích Kinh tế (Bureau of Economic Analysis - BEA). Hành tinh Titanic chuyển ngữ.

Nhưng người Mỹ không ngờ rằng, từ khi Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông này đã kích hoạt một cuộc thương chiến không hồi kết với Bắc Kinh, thì Trung Quốc và Nga đã bắt đầu khởi động tiến trình chuyển mình tách ra xa tầm ảnh hưởng của đồng đô la. Hai nước này đẩy mạnh thu mua vàng để chuẩn bị đặt giá trị tiền tệ của mình dựa trên bản vị vàng, cũng như tổ chức thiết lập một sân chơi mới dành riêng cho các quốc gia đang phát triển đang bị Mỹ và phương Tây chèn ép. Họ đã cùng nhau thành lập khối hợp tác kinh tế mới BRICS, với các quốc gia hàng đầu về trữ lượng tài nguyên và dân số đông nhất nhì thế giới cầm trịch (Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Các Tiểu Vương quốc Arab, Brazil, Nam Phi). Cũng cần nhắc lại rằng bản vị vàng (hay Gold Standard) là một hệ thống tiền tệ, trong đó giá trị của tiền tệ một quốc gia được định giá dựa trên một lượng vàng nhất định. Trong chế độ này, các quốc gia cam kết hoán đổi tiền giấy của mình lấy vàng theo tỷ lệ cố định đã được thỏa thuận. Mỗi quốc gia đặt ra một mức giá cố định cho vàng và duy trì việc mua bán vàng theo mức giá này. Giá cố định này sau đó sẽ được sử dụng làm cơ sở để xác định giá trị của tiền tệ quốc gia, đảm bảo tính ổn định và dễ dự đoán cho nền kinh tế.

CÁI PHAO BITCOIN

Đồng đô la của Hoa Kỳ hiện đang ở thế chơi vơi vì gánh nặng nợ công và sự tẩy chay của phần lớn các quốc gia thuộc thế giới thứ 3. Tổng số nợ của Hoa Kỳ hiện đã tăng ~ 13 nghìn tỷ đô la kể từ năm 2020 và với kỷ lục 36 nghìn tỷ đô la. Kể từ năm 2008, tổng nợ liên bang hiện đã tăng khoảng 27 nghìn tỷ đô la. Hoa Kỳ dự kiến ​​sẽ phải thanh toán 3,8 tỷ đô la mỗi ngày cho chi phí lãi suất vào năm 2025 sắp tới. Tỷ lệ nợ trên GDP của Hoa Kỳ chạm mốc 121%, cao nhất kể từ năm 2021. Thậm chí trong Thế chiến thứ 2, Hoa Kỳ cũng không có mức nợ trên GDP vượt hơn 120%. Chưa bao giờ trong lịch sử, chính phủ Hoa Kỳ đã vay mượn kinh khủng như thế này. Trước đây, thâm hụt đáng kể trên 3% GDP chỉ xảy ra trong thời kỳ suy thoái kinh tế lớn hoặc thời chiến. Thế mà, vào năm 2023, Hoa Kỳ đã thâm hụt khoảng 6% với tỷ lệ thất nghiệp tương đối thấp, khoảng 4%.

Đó là lý do vì sao xu hướng đề ra chính sách thắt lưng buộc bụng hiếm khi được ưa chuộng ở Mỹ và phương Tây, nhưng giờ đây trong kế hoạch sắp xếp nội các chính phủ mới của ông Trump đã thấy xuất hiện một cơ quan mới, gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ (Department of Government Efficiency - DOGE). Chưa lên nắm chính quyền, Donald Trump đã hăm hở toan tính đánh thuế hàng hóa nhập khẩu 25% lên Canada và Mexico, 60% lên Trung Quốc, và 100% lên các quốc gia thuộc khối BRICS, nhằm thu hẹp mức chênh lệch cán cân thương mại và thu chi ngân sách từ nền kinh tế Hoa Kỳ. Người Mỹ chắc chắn sẽ phải trải qua một thời kỳ thắt lưng buộc bụng trong tiêu dùng và ứng xử kinh tế - thương mại. Câu hỏi duy nhất là hình thức thắt lưng buộc bụng này sẽ được thể hiện ra dưới hình thức nào.

Nói một cách đơn giản hơn, các lựa chọn chính sách căn bản mà người Mỹ buộc phải chọn sẽ là giữa chính sách thắt lưng buộc bụng thông thường hay còn gọi là “mang màu sắc tân tự do - neoliberal”, chính sách thắt lưng buộc bụng tiến bộ để bảo vệ môi trường, và thứ có thể được gọi là “triển khai công nghiệp hóa để bắt kịp tăng trưởng” (catch-up reindustrialisation) — là một sự thay đổi chính sách chuyển sang ủng hộ đầu tư hơn là tiêu dùng để xây dựng lại nền tảng công nghiệp ở ngay tại Hoa Kỳ, củng cố an ninh dài hạn và triển vọng kinh tế cho Hoa Kỳ, đặc biệt là để đối kháng với Trung Quốc. Theo quan điểm của chúng tôi, lựa chọn thứ ba là lựa chọn cần thiết và đáng suy nghĩ nhất, nhưng cả ba lựa chọn trên đều có những điểm khó khăn và phức tạp riêng. Thực tế là tất cả những lựa chọn này đều liên quan đến một mức độ thắt lưng buộc bụng nào đó, mà chắc chắn sẽ góp phần vào sự cay đắng ngày càng tăng cho nền chính trị Hoa Kỳ. Người Mỹ sẽ phải cố gắng hết sức để vực dậy nội lực tương đương như thời chiến tranh lạnh và hậu chiến tranh lạnh nếu muốn giữ vững vị thế của mình. Thế cho nên họ sẽ không quan tâm đến việc bảo vệ môi trường hay kiểu ”chạy đua cạnh tranh cày như trâu kiểu cổ điển“. Việc tái khẳng định vị thế cần phải mang màu sắc mới của công nghệ tiên tiến, tránh được những tranh cãi và mâu thuẫn không đáng có trong nội bộ các tầng lớp xã hội Mỹ, tiếp tục duy trì được theo cách nào đó sự thịnh vượng dễ chịu khi chia sẻ miếng bánh phúc lợi chung, và đẩy lùi được bè phái Bắc Kinh - Moscow ra khỏi tâm trí của nhóm quốc gia nghèo và đang phát triển vẫn rắp tâm muốn thực hiện một cuộc cách mạng đổi đời, lật đổ đô la và tiến tới bình đẳng kinh tế.

Người ta hay nói thế giới hiện cố gắng chuyển sang tình thế đa cực, nhưng thực ra, đấy là sự phân chia và đối chọi chỉ xảy ra giữa hai phe mà thôi, là giữa Mỹ - phương Tây và phần còn lại.

Đó là lý do vì sao trong khi Trung Quốc đang gom vàng để làm tiền đề cho cuộc cách mạng lật đổ đô la, thì Mỹ đã chuyển mình qua sử dụng Bitcoin để đối chọi với vàng. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế DealBook của New York Times, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (FED) Jerome Powell đã mô tả Bitcoin là đối thủ cạnh tranh với vàng, trích dẫn vai trò của nó như một công cụ bảo tồn giá trị hơn là một loại tiền tệ chính thống. Đề cập đến Bitcoin là “vàng kỹ thuật số”, ông Powell lưu ý đến sự biến động của nó và làm rõ rằng nó không gây ra mối đe dọa cho đồng đô la, thay vào đó cạnh tranh với vàng trong thị trường thích hợp của mình.” Mỹ muốn dùng Bitcoin để “châm chích” cạnh tranh, gây nhiễu giá trị với kế hoạch bản vị vàng của Trung Quốc, và từ đó ”nhúng“ phần nào giá trị của đô la vào Bitcoin, nhưng không muốn thừa nhận điều đó.

Tại hội nghị Bitcoin 2024 vào tháng 7/2024, Donald Trump đã đưa ra một tuyên bố táo bạo về chính sách tiềm năng của đồng tiền số này đối với nền kinh tế của Hoa Kỳ trong tương lai. Trump đảm bảo với khán giả rằng, nếu ông lấy lại nhiệm kỳ tổng thống, ông sẽ thực hiện các biện pháp để ngăn chặn chính phủ liên bang thanh lý số dự trữ bitcoin của mình.

“Nếu tôi được bầu, đó sẽ là chính sách của chính quyền của tôi, Hoa Kỳ, để giữ lại 100 % tổng số bitcoin mà chính phủ Hoa Kỳ hiện đang nắm hoặc mua trong tương lai. Nếu tiền số sẽ quyết định vị thế trong tương lai, thì tôi muốn nó được khai thác, đúc và sản xuất tại Hoa Kỳ.”

Cũng trong hội nghị đó, Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis đã sải bước lên sân khấu, trên tay cầm một số tờ giấy. Bà ta đã công bố: "Đây là Dự thảo Luật về Dự trữ Bitcoin... Đây là khoảnh khắc đáng nhớ cho dân Louisiana chúng ta khi gom mua [Bitcoin]."

Bốn ngày sau, Thượng nghị sĩ Lummis đã giới thiệu với Đại hội lần thứ 118 về "Tăng cường Sáng tạo, Công nghệ và Năng lực Cạnh tranh thông qua Đạo luật Đầu tư Tối ưu hóa trên Toàn quốc năm 2024" (Boosting Innovation, Technology, and Competitiveness through Optimized Investment Nationwide Act of 2024), hay còn gọi là Dự luật Bitcoin (BITCOIN Act). Dự luật này bắt buộc tất cả số Bitcoin do bất kỳ cơ quan liên bang nào nắm giữ sẽ được chuyển đến Kho bạc Nhà nước để được dự trữ chiến lược. Ngoài ra, nó bắt buộc người đứng đầu ngân khố Mỹ "không mua quá 200.000 bitcoin mỗi năm trong giai đoạn 5 năm, với mục tiêu mua tổng cộng 1.000.000 đồng bitcoin." Con số 1.000.000 bitcoin này sau đó sẽ được Kho bạc Nhà nước nắm giữ trong ít nhất 20 năm trước khi có thể xem xét bán chúng ra, cũng như đặt ra một số hạn chế đối với doanh số tiềm năng trong tương lai.

Hoa Kỳ hiện nắm giữ khoảng 207.000 bitcoin, là số tiền số mà Đạo luật Bitcoin bắt buộc phải được chuyển đến Kho bạc Nhà nước và được tổ chức như một phần của Dự trữ Chiến lược quốc gia. 793.000 bitcoin còn lại có thể được mua sau đó tùy vào tình hình thời giá. Tất nhiên, một giao dịch mua vào lớn có thể sẽ đẩy giá lên cao trước khi toàn bộ giao dịch này có thể được thực hiện, không giống như các đô la được sử dụng để mua nó (vẫn giữ nguyên giá trị cũ). Bitcoin hoàn toàn không miễn phí đối với chính phủ Hoa Kỳ. Họ không thể in nó ra từ không khí. Họ buộc phải mua nó. Đạo luật Bitcoin yêu cầu chính phủ giảm số tiền mặt được phép để trong các khoản thặng dư của khối ngân hàng thuộc Cục Dự trữ Liên bang (FED) khoảng 4,4 tỷ đô la, từ $ 6,825,000.000 xuống còn $2.400.000.000 đô la (nghĩa là giảm tiền đồng dự trữ và tăng số bitcoin dự trữ). Dự luật cũng bắt buộc rằng 6 tỷ đô la đầu tiên [thu được từ lợi nhuận và các giao dịch khác] phải được Cục Dự trữ Liên bang mua Bitcoin mỗi năm cho dự trữ chiến lược.

Trớ trêu thay, giá trị của Bitcoin hay bất cứ đơn vị tiền số nào cũng đang bị ảo hóa và được kích lên đến đỉnh điểm nhờ các chiêu thức đầu cơ của nền tài chính Mỹ, giống hệt tình trạng của đồng đô la trong quá khứ và hiện tại. Nếu cuộc khủng hoảng về tài nguyên, sức lao động và hàng hóa mang giá trị thật được đẩy đến bờ vực khan hiếm và sụp đổ, thì cuối cùng, Bitcoin, đô la, hay ngay cả vàng, cuối cùng cũng chẳng còn giá trị thực nào cả. Hành tinh Titanic sẽ bàn đến đề tài này trong phần cuối cùng của bài phân tích này.

Nhưng, nguy cơ Bitcoin có thể hủy diệt đồng đô la - không phải vì nó thay thế đồng đô la trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu, mà vì chính phủ Hoa Kỳ chấp nhận Bitcoin, in hàng nghìn tỷ đô la để mua nó và tạo ra một bong bóng lớn, làm lãng phí tài sản quốc gia. Họ hy vọng nền công nghệ blockchain, AI, tiền số Bitcoin, và nhiều thứ "ảo tưởng" khác, ví dụ như cuộc vượt thoát ra khỏi đống rác Trái Đất để bay lên định cư ở Sao Hỏa, có thể cứu rỗi nước Mỹ.

Chúng ta hãy xem liệu Bitcoin có cứu nổi nền kinh tế Mỹ và giúp vực dậy sự suy yếu không thể tránh khỏi của hệ thống kinh tế phương Tây không nhé. Theo dự báo của Hành tinh Titanic thì đồng Bitcoin vẫn sẽ tăng giá trong thời gian sắp tới, đặc biệt vào các đợt mua vào của Mỹ, nhưng sẽ sụp đổ nhanh chóng về giá trị khi nền kinh tế nước này lâm vào tình cảnh bi đát trong cuộc cạnh tranh với Nga và Trung Quốc. Tất cả các động thái về giá trị của Bitcoin nên được canh chừng và xem xét từ phía Bắc Kinh.

Bitcoin thường được xem là thuốc giải độc cho cuộc tranh luận về tiền tệ pháp định (fiat currency). Càng nhiều tiền pháp định được in ra, giá Bitcoin càng tăng cao (lạm phát) cho ngang bằng với số tiền mới được in ra đó, vì số Bitcoin đào được theo thuật toán chỉ có hạn.

Trong quá khứ, đồng đô la Mỹ mạnh mẽ là nhờ Cục Dự trữ Liên bang FED tăng lãi suất, khiến trái phiếu chính phủ trở thành nguồn đầu tư hấp dẫn cho giới đầu tư trong và ngoài nước. Điều kiện để các nhà đầu tư mua công nợ chính phủ Hoa Kỳ, thì trước tiên họ phải mua đô la. Điều này đặt giá thầu trái phiếu dưới quyền điều hành của đồng đô la và tăng cường giá trị đồng tiền này hơn so với các loại tiền tệ khác, bao gồm cả Bitcoin. Do đó, Bitcoin đã chỉ được giao dịch ở mức dưới 60% so với đồng đô la Mỹ từ năm 2021 về trước.

Điều mà hầu hết mọi người không biết là bao nhiêu tiền pháp định của Mỹ (tức là đồng đô la) sẽ được in ra trong những thập kỷ tới. Các quốc gia khác có mối quan hệ gắn bó với đô la không thể về mặt toán học mà trả hết khoản nợ này, ngoài việc cũng phải in nhiều tiền của họ hơn và tiếp tục gây ra hàng tấn lạm phát. Càng in tiền nhiều để mua Bitcoin dự trữ, đồng tiền càng dễ bị hủy hoại giá trị.

Nhưng cho đến lúc nào đó, khi giá trị thực của Bitcoin bị thách thức bởi các yếu tố khách quan để một nền kinh tế hoạt động được, ví dụ năng lượng, nguyên vật liệu, cơ sở hạ tầng sản xuất… thì nó sẽ kéo đổ tất cả mọi thứ xuống vực sâu.

Liệu điều đó có đúng hay không? Cuộc chiến chứng minh giá trị thực của tiền tệ, tiền số và vàng đã bắt đầu rất nhanh trước khi chúng ta kịp nhận ra.

CUỘC CHIẾN GIỮA ẢO VÀ THẬT

Tại sao Trung Quốc vừa cấm xuất khẩu sang Hoa Kỳ gallium, germanium, antimony và các vật liệu công nghệ cao quan trọng khác? Trung Quốc chiếm hơn 85% công suất chế biến và tinh chế đất hiếm toàn cầu và cung cấp hơn 70% than chì tự nhiên và tổng hợp cho thế giới.

Nhưng sau đây mới là phần thực sự quan trọng.

Ba vật liệu được đề cập ở trên đóng vai trò thiết yếu đối với việc sản xuất chất bán dẫn, điện tử, trang thiết bị quân sự và các ứng dụng năng lượng tái tạo:

👉 Gallium (Ga) – Được sử dụng trong chất bán dẫn, đèn LED và pin mặt trời, đây là một kim loại quan trọng. Gali thường có nguồn gốc từ sản phẩm phụ của quá trình tinh chế nhôm và kẽm.

👉 Germanium (Ge): Một vật liệu bán dẫn được sử dụng trong sợi quang, quang học hồng ngoại và pin mặt trời hiệu suất cao. Nó có nguồn gốc từ quặng kẽm và các sản phẩm phụ của than.

👉 Antimony (Sb): Một á kim được sử dụng trong chất chống cháy, hợp kim chì và một số chất bán dẫn, và được khai thác dưới dạng quặng sunfua antimon.

Nhưng đòn giáng nghiêm trọng nhất có lẽ là một số vật liệu hiện bị cấm rất quan trọng đối với ngành công nghiệp quân sự Hoa Kỳ, vì chúng là một phần không thể thiếu của các hệ thống vũ khí tiên tiến, công nghệ quốc phòng và những ứng dụng quân sự khác. Một số nguyên tố đất hiếm (REE) và các kim loại quan trọng như than chì, cobalt và indi là những nguyên tố quan trọng nhất đối với Hoa Kỳ và khó thay thế nhất.

Ví dụ, bạn có thể thấy phần lớn cobalt thô được khai thác ở Cộng hòa Dân chủ Congo, nhưng Trung Quốc mới là nơi chế biến phần lớn thành các dạng có thể sử dụng được. Cobalt rất cần thiết cho các giải pháp năng lượng di động và hàng không vũ trụ. Nó cũng được sử dụng trong siêu hợp kim cho các thành phần động cơ phản lực và tua bin khí, rất quan trọng trong pin sạc cho thiết bị điện tử quân sự di động, cũng như trong các hệ thống không người lái (máy bay không người lái).

Sau đây là một số vật liệu nguyên tố đất hiếm, kim loại và bán kim loại khác mà Hoa Kỳ phụ thuộc vào việc nhập khẩu từ Trung Quốc:

👉 Neodymium (Nd): Được sử dụng trong nam châm cho xe điện, tua bin gió và thiết bị điện tử.

👉 Dysprosi (Dy): Tăng cường hiệu suất của nam châm ở nhiệt độ cao.

👉 Europium (Eu): Được sử dụng trong đèn huỳnh quang và màn hình để tạo ra ánh sáng đỏ.

👉 Terbi (Tb): Một thành phần trong chất phát quang xanh và đèn LED.

👉 Tantalum (Ta): Quan trọng đối với thiết bị điện tử, đặc biệt là tụ điện và các thành phần chịu nhiệt độ cao.

👉 Vonfram (W): Được sử dụng trong thép công cụ, dụng cụ cắt và dây tóc đèn.

👉 Magiê (Mg): Kim loại nhẹ dùng trong hàng không vũ trụ, ô tô và hợp kim.

👉 Bismuth (Bi): Có trong các sản phẩm y tế, mỹ phẩm và là chất thay thế chì.

👉 Than chì: Cả than chì tự nhiên và tổng hợp đều rất quan trọng đối với pin, đặc biệt là pin lithium-ion.

... Vậy bạn có nghĩ rằng Hoa Kỳ sẽ dùng được Bitcoin để mua được đống nguyên tố hiếm này hay không?

Có thể trong thời gian sắp tới, Hoa Kỳ phải tự đào xới mảnh đất của họ ở Bắc Mỹ lên để khai thác những tài nguyên cần thiết. Họ thậm chí đang tính cách khai thác khoáng sản dưới đáy biển. Nhiều cánh rừng và khu dự trữ sinh quyển sẽ bị tàn phá. Và người ta sẽ chứng kiến bộ mặt thật của Mỹ và phương Tây, những bên luôn hô hào bảo vệ môi trường, giữ thiên nhiên sạch đẹp, sống "văn minh", "xả rác có trật tự", nhưng khi gặp khủng hoảng nguồn cung tài nguyên, không thể khai thác bóc lột tài nguyên ở các nước kém phát triển (như Châu Phi, Châu Á, Trung Quốc, Ấn Độ...) thì cũng đành phải tự đào xới và phá hoại hệ sinh thái của chính họ để tiếp tục cạnh tranh và phát triển. Tuy nhiên, điều đó khó có thể làm được nhanh chóng do chi phí lao động và công nghệ ở phương Tây đã trở nên quá đắt đỏ và cao hơn nhóm lao động nghèo ở thế giới thứ ba rồi. Giá cả leo thang cũng khiến sản phẩm làm ra khó có thể cạnh tranh nổi với mặt bằng thị trường thế giới, nơi Trung Quốc và Ấn Độ đã và đang sẵn lòng lấp đầy nhu cầu với hàng hóa giá rẻ và đẹp. Xe hơi điện là một ví dụ điển hình.

Vậy thì chẳng có cách nào hay hơn là việc thả vài con virus gây bệnh bí ẩn tại Cộng hòa Congo, nơi Trung Quốc đang tập trung hợp tác để khai thác một số mỏ quặng quan trọng, như Cobalt chẳng hạn. Ngoài ra, các cuộc chiến ủy nhiệm cũng được tạo ra trên khắp nơi để làm suy yếu sự vươn lên không thể khác được của khối Nga - Trung. Có điều nào tốt hơn để ứng dụng công nghệ AI và tiền số, ngoài việc tạo ra một đại dịch, cũng như các cuộc chiến tàn khốc, nhằm tiêu diệt phần lớn nhân loại, khiến các xã hội truyền thống biến mất cùng với các mâu thuẫn của nó, khiến chuỗi thức ăn và nền an ninh lương thực bị đứt gãy, và chỉ còn lại một số ít người thuộc tầng lớp tinh hoa elites cùng với đám robot phục dịch.

Ví dụ như, giới chuyên gia kinh tế đang cảnh báo một đại dịch cúm gia cầm H5N1 có thể phá vỡ chuỗi cung ứng, làm tê liệt các ngành công nghiệp và gây ra cuộc khủng hoảng lương thực nếu lây lan sang người.

Bật mí thêm: một trong những lý do mà Mỹ và phương Tây nóng ruột đẩy AI (trí thông minh nhân tạo) tích hợp nhanh chóng vào nền kinh tế - dịch vụ - sản xuất, là để khi một cuộc khủng hoảng lớn về kinh tế và xã hội xảy ra, ví dụ như đại dịch hoặc chiến tranh hạt nhân, thì họ vẫn có thể giao dịch và thúc đẩy nền kinh tế hoạt động, chứ không bị tê liệt. Về ngắn hạn, Bitcoin có thể làm được điều đó, nhưng trong dài hạn thì không thể.

Khoảng thời gian này 5 năm trước, một người đàn ông ở Vũ Hán (Trung Quốc) bắt đầu cảm thấy không khỏe, trở thành trường hợp đầu tiên được xác nhận nhiễm COVID-19. Sau đó là một trận đại dịch kéo dài và gây khủng hoảng toàn diện nền kinh tế - xã hội trên khắp thế giới. Nhưng dường như nhân loại - những người dân đen bình thường - vẫn chưa học được bài học quan trọng. Họ vẫn bị hệ thống này lôi kéo làm công cụ để phục vụ và tiêu thụ, giúp nó tồn tại cho dù họ phải trả giá đắt bằng sức khỏe và mạng sống. Họ tin vào những lời dối trá, cả về chính căn bệnh, mức độ phá hoại thấy rõ của các chủng Alpha, Beta và Delta, cũng như sự ăn mòn và tàn hại hệ miễn dịch / chức năng cơ quan trong cơ thể một cách tiềm ẩn của các chủng Omicron. Họ cũng tin vào vaccine "công nghệ mới mRNA" như một phép màu giúp mọi người quay trở lại sinh hoạt như cũ, làm giàu như cũ, ăn chơi như cũ, mua sắm và du lịch như cũ. Các bạn thấy đấy, cho đến nay, các lời kêu gọi, các thuyết âm mưu, các công nghệ vaccine... đều chẳng giúp ích được gì nhiều, ngoài một tỷ lệ gia tăng đáng sợ của đột quỵ, suy tim, và tử vong trên mức bình thường, mà không ai phân biệt nổi là do đã tiêm chủng, bị nhiễm bệnh, hay cả hai cùng một lúc!

Cho dù mầm bệnh có xuất hiện từ tự nhiên hay do con người làm ra, bệnh lý và các nguy cơ thiệt mạng vẫn là có thật. Hãy tập trung vào điều đó. Đấy là điểm quan trọng nhất.

Những động thái hối hả chuẩn bị của giới tinh hoa về AI và Bitcoin, cũng như tình hình khó khăn đầy biến động trên toàn cầu là dấu chỉ cho một thời đại ngày càng lún sâu vào vũng lầy của nền văn minh này. Các bạn sẽ thấy cơn giãy chết hấp hối của loài người vô cùng phức tạp và mang tính cạnh tranh gay gắt, với các đợt kích hoạt giá trị ảo. Người ta sẽ chứng kiến cuộc đối kháng giữa một bên là “ảo” (tiền số, công nghệ siêu thực, những toan tính…) và một bên là “thực” (đất cát, vàng, dầu mỏ, khoáng sản, sức lao động…). Bên nào sẽ thắng thế?

Các tài sản điện tử như bitcoin được sản xuất thông qua một quy trình gọi là "dào tiền số", tiêu thụ và ngốn rất nhiều năng lượng. Các hoạt động đào tiền số thường dựa vào năng lượng đến từ các nguồn cung ứng gây ô nhiễm.

Nghiên cứu gần đây được công bố bởi Đại học Liên Hợp Quốc và Tập san Tương lai Trái Đất (United Nations University and Earth’s Future Journal) cho thấy dấu vết carbon của ngành khai thác bitcoin trong giai đoạn 2020-2021 ở 76 quốc gia tương đương với lượng khí thải từ việc đốt 84 tỷ pound (hơn 38 tỷ kg) than đá, hoặc phải chạy 190 nhà máy điện khí đốt tự nhiên. Than đá thỏa mãn phần lớn nhu cầu điện cho việc đào Bitcoin (45%). Tiếp theo là khí đốt tự nhiên (21%) và thủy điện (16%).

Cuối cùng, một điều rất thực tế chính là trong mọi hoàn cảnh, dù kết quả có ra sao, thì hành tinh này cũng sẽ bị đẩy đến bước suy kiệt, sụp đổ và hủy diệt. Nền nhiệt toàn cầu sẽ được đẩy đến kịch khung có thể vì các nền kinh tế sẽ cạnh tranh tăng trưởng hết mức với nhau. Đột biến khí hậu sẽ rất tàn khốc. Và nếu điều đó chưa xảy ra kịp, thì con người cũng tự đưa mình vào sợi dây thòng lọng, như đã nói ở trên, bằng chiến tranh hạt nhân và mầm bệnh.

Vậy thì, bitcoin, tiền, vàng, kim cương, chứng khoán… sẽ có giá trị gì khi khủng hoảng xảy ra? Chúng sẽ ra sao trong bối cảnh đó. Dưới đây, Hành tinh Titanic tạm liệt kê một số tình huống sẽ có thể diễn ra trong giai đoạn cuối cùng này của lịch sử loài Homo Sapiens.

HƯỚNG DẪN THỰC TẾ VỀ TIỀN TỆ TRONG GIAI ĐOẠN SỤP ĐỔ

Trong các đợt siêu bão, hạn hán, sốc nóng vừa xảy ra của năm 2024, chúng tôi đã dành nhiều thời gian để suy nghĩ, nghiên cứu — và viết — về biến đổi khí hậu và sự sụp đổ, và tin rằng có rất nhiều quan niệm sai lầm về việc phải làm gì về mặt tiền bạc khi mọi thứ dần trở nên tồi tệ hơn. Vì có thể chưa bao giờ phải trải qua khủng hoảng toàn diện, hầu hết các bạn sẽ không thể hình dung được tác động thực sự của nó và những gì có thể xảy ra trong thực tế.

Về cơ bản có ba cấp độ, dựa trên phạm vi và mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng và sụp đổ, mà chúng ta nên lần lượt cân nhắc và suy xét.

1. Thảm họa

2. Sụp đổ kinh tế một phần

3. Sụp đổ toàn xã hội

🔴THẢM HỌA

Thảm họa, dù là do tự nhiên hay con người gây ra (ví dụ như bất ổn dân sự chẳng hạn) đều có thể phá vỡ cơ sở hạ tầng mà các giao dịch tài chính trong thế kỷ 21 dựa vào, cụ thể ở đây là hệ thống cung ứng điện và Internet (và ở mức độ thấp hơn là hệ thống giao thông đường bộ). Điểm mấu chốt của thảm họa là sự gián đoạn của nền kinh tế, thường mang tính cục bộ, có ít tác động trực tiếp đến tính ổn định chung của cả hệ thống.

Ví dụ như sau các cơn siêu bão, thường sẽ không có điện, dịch vụ di động hoặc tín hiệu Internet trong phạm vi 50 - 100km tính từ tâm bão đổ bộ. Đường giao thông bị cây đổ chặn lại hoặc bị sạt lở ngập lụt khắp nơi. Mọi người bị cô lập theo cách mà chúng ta không quen trong thế giới vẫn hay kết nối của mình.

Thiệt hại lớn đối với cơ sở hạ tầng có nghĩa là không có điện để vận hành máy rút tiền bằng thẻ ngân hàng và không có Internet để ghi nhận các giao dịch. Nhưng đồng tiền nói chung vẫn đứng vững, được hỗ trợ bởi niềm tin và uy tín hoàn toàn của các chính phủ. Vì vậy, hãy căn cứ vào một số phương tiện giao dịch tài chính dưới đây để nhận định mức độ bị ảnh hưởng và có phương hướng chuẩn bị.

👉Tiền mặt: Trong thảm họa, tiền mặt là vua. Khi mất điện và Internet, đó là thứ duy nhất có thể dùng được. Hãy giữ đủ tiền trong tay để mua thức ăn, nước và xăng dầu trong vài tuần. Mẹo: Không ai muốn thu một tờ tiền có mệnh giá lớn của bạn trong thảm họa. Vì vậy hãy đổi tiền mặt của bạn ở dạng lẻ và có giá trị nhỏ vừa đủ để tiêu dùng và dễ giao dịch. Giá trị càng nhỏ càng tốt.

👉Thẻ tín dụng - thẻ ghi nợ - thẻ ATM: Chúng vô dụng trừ khi có cả điện và Internet. Khi máy phát điện và hệ thống kết nối internet vệ tinh (ví dụ như Starlink) trở nên phổ biến hơn, thì các bạn có thể dùng được bất chấp thảm họa. Đó là lý do nhiều ngôi nhà ở bang Florida (Mỹ) bốc cháy sau khi bão Helene quét qua. Lý do: họ cứ chạy máy phát điện dù nhà đã ngập nặng. Thường thì giao dịch thẻ ngân hàng chỉ có thể sử dụng được sau khoảng một tuần thảm họa xảy ra.

👉Cổ phiếu/Trái phiếu: Chúng vô giá trị trong thảm họa. Mặc dù chúng có thể “được thanh khoản” theo quy định tài chính, nhưng chúng không thể giao dịch được trong thảm họa. Bạn sẽ cần bộ phận môi giới chứng khoán chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng của bạn, gửi cho bạn séc hoặc chuyển tiền mặt cho bạn. Vã dĩ nhiên, khi tất cả nguồn điện, Internet và cơ sở hạ tầng truy cập bị phá hủy do thảm họa, thì không có cách nào để chuyển tiền cả.

👉Tiền số: Các vấn đề đối với tiền số cũng giống như với số phận của thẻ ngân hàng và cổ phiếu trong một thảm họa. Và tệ hơn nữa, không ai chấp nhận Bitcoin hay bất cứ thứ gì mà bạn đã quăng tiền vào. Vì vậy, trước tiên bạn phải đổi tiền số thành tiền mặt, nghĩa là bạn phải truy cập vào một sàn giao dịch tiền điện tử hoặc một máy ATM Bitcoin, và cả hai thứ này đều không khả dụng khi mất điện hoặc không có kết nối Internet.

👉Vàng kim loại: Gần như vô dụng. Trên thực tế, vàng là một gánh nặng vì một số lý do. Thứ nhất, nó khá nặng về khối lượng. Trong một trận lũ quét, vàng sẽ bị cuốn xuống đáy sông. Thứ hai, nó có điểm nóng chảy thấp. Trong một đám cháy rừng do sốc nhiệt, nó sẽ bốc hơi và bay đi. Thứ ba, nó không có tính dễ quy đổi. Không có trạm xăng nào muốn lấy những thỏi vàng để đổi lấy xăng dầu. Thứ bốn, nó khá dễ bị đánh cắp. Vì vậy việc giữ an toàn cho nó là một vấn đề. Và cuối cùng, bạn sẽ cần một giám định viên chuyên nghiệp để xác định giá trị thực của vàng. Rất dễ để phủ một miếng chì bằng sơn phun vàng, và vì thế, không có khả năng để ai đó sẽ tin lời bạn về độ tinh khiết của những thỏi vàng mà bạn đưa cho họ. Ở Việt Nam, chúng ta có nhiều loại vàng khác nhau, ví dụ 18K, hai số 9, bốn số 9, và được đúc theo miếng và nữ trang với cân lượng khác nhau. Những loại vàng này vẫn có thể được sử dụng khi bức thiết, nhưng nói chung, các bạn phải tìm cho ra nơi để quy đổi thành tiền mặt, ví dụ một tiệm vàng chẳng hạn. Ngoài ra, giá trị lượng vàng trong một đơn vị càng nhỏ thì càng dễ quy đổi sang tiền tệ.

👉Hình thức trao đổi hàng hóa: Hoạt động trao đổi hàng hóa quy mô nhỏ chắc chắn diễn ra sau một thảm họa. Mọi người giúp đỡ hàng xóm, chia sẻ/trao đổi thực phẩm và vật dụng... Nhìn chung, trong một thảm họa ngắn hạn, mọi người chỉ trao đổi bất kỳ thứ gì họ có cho người khác, và điều này mang tính cộng đồng. Tuy nhiên, việc trao đổi còn tùy thuộc vào nhu cầu và mức độ sẵn có của hàng hóa nữa. Thông thường, chỉ những ai biết chuẩn bị trước thảm họa thì mới có các mặt hàng cần thiết trong khủng hoảng (ví dụ như tích trữ nước sạch, thực phẩm, máy phát điện, dụng cự cứu hộ…)

👉Sinh hoạt cộng đồng: Cộng đồng là thứ duy nhất có giá trị trong mọi tình huống. Sau thảm họa, các cộng đồng đã cùng nhau chia sẻ, hỗ trợ, cứu giúp, dọn dẹp và cung cấp nhu yếu phẩm cho thành viên. Một cộng đồng biết chuẩn bị khi nhận được cảnh báo thảm họa sẽ xảy ra, biết tương hỗ nhau trong hoạn nạn, thì chính là điều vô giá, không có tiền bạc hay thứ gì so sánh được.

Đối với những người đang ở trong tình trạng nghèo khó và bị mất tất cả khi thảm họa xảy ra, thì tình trạng của họ cũng giống như sụp đổ toàn xã hội vậy. Người nghèo và người dễ bị tổn thương là những đối tượng dễ rơi xuống đáy hệ thống trong một thảm họa và trở thành người vô gia cư vĩnh viễn. Và vì vậy, cộng đồng là thứ “tiền tệ” duy nhất dành cho những người này.

🔴SỤP ĐỔ KINH TẾ MỘT PHẦN

Sụp đổ kinh tế một phần là khi nền kinh tế suy yếu, nhưng xã hội không sụp đổ hoàn toàn. Đại suy thoái là ví dụ nổi tiếng nhất, mặc dù đã có rất nhiều ví dụ như vậy trong suốt lịch sử của loài người.

Nguyên nhân của sụp đổ kinh tế một phần có thể là do bất cứ nguyên nhân nào, từ nạn tham nhũng và chế độ cầm quyền cướp bóc, đến chiến tranh, cạn kiệt tài nguyên, lòng tham, nợ công chồng chất, chính phủ chi tiêu ngân sách quá mức, lạm phát nguồn cung tiền, các chương trình thắt lưng buộc bụng…

Một trong những dấu hiệu chính của sụp đổ kinh tế một phần thường là do siêu lạm phát. Các dấu hiệu khác bao gồm hiệu suất kinh tế giảm (dẫn đến sa thải và mất việc…), thua lỗ trên thị trường chứng khoán, mất niềm tin vào tương lai của nền kinh tế…

Trong hầu hết các trường hợp nói trên, thì giá trị của đồng tiền đều bị suy giảm. Và trong khi tác động của cấp độ thảm họa đối với hệ thống tiền tệ / tài chính chỉ kéo dài trong nhiều tuần, thì tác động của sụp đổ kinh tế một phần có thể kéo dài trong nhiều năm đến nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, hệ thống xã hội vẫn tồn tại trong trường hợp này. Các cửa hàng, chợ búa và dịch vụ cũng vẫn hoạt động. Một số cơ quan chính phủ vẫn bảo đảm trật tự xã hội, mặc dù có thể tình trạng bất ổn lan rộng. Như vậy, trong tình huống sụp đổ một phần nền kinh tế, thì các hình thức trao đổi tiền tệ và giao dịch sẽ bị tác động như thế nào?

👉Tiền mặt: Tình trạng siêu lạm phát có thể nhanh chóng xóa sổ giá trị của đồng tiền. Trong một số trường hợp, siêu lạm phát có thể làm mất giá một loại tiền tệ tới 50% mỗi ngày. Ví dụ như, chỉ trong một tuần, một đô la Mỹ sẽ có giá trị chỉ bằng một xu rưỡi. Vì vậy, tiền mặt có thể trở thành vấn đề lớn.

Trong một số trường hợp, người ta sẽ cố gắng chuyển đổi tiền của họ sang các loại tiền tệ khác ổn định hơn ở nước ngoài, như đã xảy ra trong cuộc Đại suy thoái tại Argentina vào đầu thiên niên kỷ này. Tuy nhiên, nếu siêu lạm phát và sụp đổ toàn xã hội xảy ra ở một quốc gia có đồng tiền làm dự trữ quốc tế toàn cầu như đô la Mỹ, đồng tệ Trung Quốc, đồng EURO Châu Âu..., thì việc giảm phát nhanh chóng của đồng tiền đó có thể sẽ kéo theo hầu hết các loại tiền tệ trên thế giới sụp đổ. Và do đó, việc chuyển đổi tiền tệ có thể sẽ không hiệu quả lắm đâu.

👉Thẻ tín dụng - thẻ ghi nợ - thẻ ATM: Vì thẻ tín dụng thường được gắn với một loại tiền tệ cụ thể, nên chúng cũng sẽ chịu chung số phận như tiền mặt. Tuy nhiên, do siêu lạm phát, một số người sẽ sử dụng hết hạn mức thẻ của mình để mua hàng hóa có thể trao đổi được về sau (như giấy vệ sinh, gạo, đường, nhu yếu phẩm) như một cách để giữ giá trị trao đổi khi đồng tiền cứ tiếp tục xuống giá.

👉Cổ phiếu/Trái phiếu: Siêu lạm phát của một đồng tiền dự trữ và được sử dụng để giao dịch toàn cầu như đồng đô la Mỹ có thể gây ra sự sụp đổ của thị trường chứng khoán toàn cầu. Do đó cổ phiếu sẽ chịu ảnh hưởng tương ứng. Giả sử cuối cùng thì nền kinh tế cũng phục hồi, thì việc nắm giữ cổ phiếu có thể là một chiến lược dài hạn tốt, nhưng trong ngắn hạn, thì các bạn còn nhớ đến cảnh nhiều người đã phải nhảy ra khỏi tòa nhà cao tầng trong vụ sụp đổ thị trường chứng khoán năm 1929 hay không? Ai đủ tinh thần thép để giữ cổ phiếu khi thị trường chứng khoán sụp đổ?

👉Tiền số: Đây là một trường hợp mà tiền số thực sự có thể có một số giá trị, mặc dù, một lần nữa, nó sẽ đòi hỏi điều kiện duy trì cơ sở hạ tầng cần thiết (điện và kết nối Internet) trong suốt cuộc khủng hoảng kinh tế. Ưu điểm của tiền số trong tình huống này là nó không bị ràng buộc với bất kỳ loại tiền tệ cụ thể nào trên thực tế. Nếu đồng đô la giảm, thì có thể một loại tiền số nào đó có khả năng sẽ tăng giá trị đáng kể, được hoạt động giao dịch như một loại tiền tệ ổn định thay thế tạm thời. Nhưng nếu cơ sở hạ tầng xã hội trong khủng hoảng bị suy yếu, bạn có thể không dùng được tiền số, cho dù chúng có ở trong ví lạnh hoặc ví nóng của bạn.

👉Vàng kim loại: Giống như Bitcoin, trong một cuộc khủng hoảng sụp đổ kinh tế một phần, vàng thực sự có thể là một tài sản có giá trị, với điều kiện là nó không có tính thanh khoản cao, đòi hỏi phải có chuyên viên giám định chuyên nghiệp để xác định giá trị thực của vàng và chuyển đổi nó thành tiền mặt hoặc hàng hóa. Sự phiền phức khi phải chuyển đổi vàng, cũng như thực tế là việc mang theo các thỏi vàng trong người sẽ khiến bạn trở thành mục tiêu cướp bóc. Ở Việt Nam, vàng nữ trang và các thẻ vàng nhỏ, với những giá trị phân chia ít hơn theo loại (ví dụ vàng 99,99, vàng 24K, vàng 18K...) có thể giúp người dân tiện lợi trong việc trao đổi và giao dịch, thay thế tiền tệ trong giai đoạn này.

👉Hình thức trao đổi hàng hóa: Trong tình trạng sụp đổ kinh tế một phần, nền kinh tế truyền thống dựa trên tiền tệ sẽ suy yếu và mọi người chuyển sang trao đổi hàng hóa để lấy nhu yếu phẩm. Lúc đầu, mọi người có thể bán hoặc trao đổi tài sản của mình để lấy nhu yếu phẩm, nhưng đến một lúc nào đó, họ sẽ phải tiến tới bắt đầu trực tiếp sản xuất hàng hóa và/hoặc tạo ra dịch vụ có thể giao dịch được để tồn tại.

Ví dụ như chúng ta phải làm một việc gì đó thực tế, tương tự như gặt lúa, hái quả, đóng bàn ghế, sữa chữa trang thiết bị, dọn dẹp nhà cửa, dạy học, chữa bệnh Đông y bằng thảo dược... để kiếm thức ăn và vật dụng, đổi lấy nhu yếu phẩm, thay vì dùng tiền... Vì vậy, việc trang bị cho mình một kỹ năng có ích thực sự để tạo ra sản phẩm / dịch vụ cụ thể thì đáng giá hơn trong tình huống này. Các tiến sĩ giấy, dân chuyên ngồi máy lạnh trong văn phòng sẽ không thể kiếm được nhiều đồ ăn và nhu yếu phẩm trong tình huống này.

Trong điều kiện khắc nghiệt của khủng hoảng kinh tế, hoạt động trao đổi hàng hóa sẽ trở thành một phần quan trọng của giao dịch và duy trì sinh hoạt xã hội.

👉Sinh hoạt cộng đồng: Khi nền kinh tế tiền tệ suy yếu, ngày càng nhiều người trở nên nghèo khổ và không thể tự cung cấp thứ cần thiết để sống còn. Đây là lúc cộng đồng bắt đầu đóng vai trò lớn hơn.

Cộng đồng có thể là bất cứ điều gì, bất cứ ai, từ gia đình đến hàng xóm, các thành viên hội nhóm tôn giáo - câu lạc bộ, đến những nhóm tương trợ phi chính phủ. Cộng đồng là những người bạn quen biết, có chung các suy nghĩ, tình cảm và sở thích, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi cần thiết.

Hầu hết trong tình trạng hiện nay, khi chưa gặp khủng hoảng, chúng ta không cần cộng đồng. Mọi người được trả tiền để nuôi chúng ta, cung cấp cho chúng ta những thứ cần thiết. Nhưng khi mọi thứ trở nên tồi tệ, chúng ta sẽ cần những người sẵn sàng giúp đỡ chúng ta, chia sẻ với chúng ta, hỗ trợ chúng ta mà không cần động lực tiền bạc hay lợi nhuận. Đến lúc đó, những người đã quen dùng tiền để giao tiếp và ứng xử sẽ gặp khó khăn lớn. Họ sẽ trở nên cô đơn và không biết nương tựa vào ai.

Về mặt tiến hóa, chủng loài của chúng ta vẫn tồn tại ở cấp độ làng xã - bộ lạc. Và khi mọi thứ trở nên khó khăn, con người rút lui về các nhóm riêng của họ.

Nhưng rõ ràng là việc xây dựng cộng đồng từ con số 0 không hề dễ dàng. Ở các quốc gia quá phát triển và đề cao tự do cá nhân, xen lẫn với thói phân biệt sắc tộc, con người khó tìm được các cộng đồng tương thân tương ái và sẵn lòng giúp đỡ lẫn nhau, giúp đỡ người lạ mặt.

Các cộng đồng cố gắng được thành lập trong ngắn hạn, không có bề dày gắn bó với nhau dài hạn, thì sớm muộn gì cũng thất bại do xung đột nội bộ, đôi khi là rất thảm khốc. Thế còn những cộng đồng vẫn tồn tại từ xưa nay? Dĩ nhiên là họ sẽ không muốn kết nạp bạn vào trong nhóm của họ do khác biệt cách sống và suy nghĩ. Tại sao lại như vậy? Bởi vì họ đã tạo ra một nền văn hóa khép kín, sinh ra từ sự cô lập và trải nghiệm chung để gắn kết họ lại với nhau. Họ là nền văn hóa riêng của họ, với lịch sử và câu chuyện riêng của họ. Một kẻ lười biếng, có nếp sống ưa hưởng thụ, thích nói hơn là làm việc, ưa ganh ghét tị nạnh... thì khó tìm được một cộng đồng để nương tựa khi mọi thứ sụp đổ.

Có những cộng đồng rất dễ thương và sống gắn bó với nhau, nhưng phần lớn là ở nơi xa xôi, cô quạnh. Bạn sẽ khó tìm ra họ, và dĩ nhiên là có tìm được, thì cũng rất khó thích nghi với lối sống của họ, vì họ đã sống khổ quen rồi.

Nhưng bất kể thế nào, một số cộng đồng, ở một mức độ nào đó (không nhất thiết phải phụ thuộc lẫn nhau hoàn toàn), đóng vai trò rất quan trọng để con người tồn tại được trong thời kỳ khủng hoảng.

Cho dù đó chỉ là một khu phố đoàn kết lại để hỗ trợ những người bán hàng địa phương (cũng là trong vòng tay gia đình và hàng xóm láng giềng) hay những người lạ giúp đỡ người đồng bào gặp khó khăn, thì cộng đồng chính là loại vốn liếng mạnh mẽ nhất để con người sống sót.

Bạn hãy cố gắng tích lũy cho mình thứ vốn liếng đó, từ bản thân luôn tỏ ra bao dung và giúp đỡ mọi người xung quanh, xây dựng một cộng đồng thực tế để đối phó và chuẩn bị cho điều phải đến. Khi đã được đón nhận và sống yêu thương trong một cộng đồng nhỏ, bạn sẽ thấy đó là thứ vô giá và không gì có thể đổi lấy được.

🔴 SỤP ĐỔ XÃ HỘI HOÀN TOÀN

Sự sụp đổ của xã hội là sự sụp đổ hoàn toàn của các hệ thống chính phủ, xã hội và tài chính. Bất kỳ loại hình kinh tế nào còn sót lại sau cuộc sụp đổ hoàn toàn này thì đều là loại kinh tế kiểu sinh tồn. Đồng tiền sẽ không còn có giá trị gì cả, ngoại trừ có lẽ là các loại tiền tệ nước ngoài có sẵn (trong trường hợp bản thân chúng không bị vô giá trị hóa).

Ngoài lý do chiến tranh, và thỉnh thoảng là nạn diệt chủng, ít người từng trải qua sự sụp đổ hoàn toàn của xã hội trong thế kỷ trước. Và chắc chắn không ai từng trải qua thứ giống như sự sụp đổ của toàn bộ nền văn minh. Nhưng xét đến cách loài người chúng ta đã làm suy yếu khả năng hỗ trợ sự sống của hành tinh Trái Đất, thì có thể phần lớn chúng ta sẽ chứng kiến ​​điều này xảy ra ngay trong cuộc đời của mình. Nếu tất cả sụp đổ và diệt vong, thì thì các phương thức giao dịch tài chính sẽ như thế nào?

👉Tiền mặt: Khi xã hội sụp đổ hoàn toàn, tiền mặt sẽ không còn giá trị gì cả. Có khả năng các loại tiền tệ nước ngoài còn ổn định có thể trở thành tiêu chuẩn giao dịch trên thực tế (trong trường hợp chúng vẫn có giá trị), như đôi khi xảy ra sau chiến tranh. Nhưng điều đó sẽ không có khả năng xảy ra ở Hoa Kỳ, xét đến quy mô của quốc gia này và thực tế đồng đô la Mỹ đã là đồng tiền có giá trị giao dịch nhất trên toàn cầu. Nếu các xã hội lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Châu Âu... sụp đổ, thì hậu quả kéo theo là rất lớn.

👉Thẻ tín dụng - thẻ ghi nợ - thẻ ATM: Giá trị duy nhất mà thẻ ngân hàng còn níu kéo được chính là một miếng nhựa hình chữ nhật... có thể được dùng để xỉa răng hoặc làm một việc gì đó, ngoại trừ thanh toán giao dịch. Mọi loại thẻ giao dịch ngân hàng đều dựa trên tiền tệ của chính phủ. Nếu tiền tệ không còn giá trị, thì thẻ tín dụng cũng vậy. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng cần thiết để sử dụng thẻ tín dụng có khả năng biến mất hoặc bị hư hỏng nặng. Vì vậy chúng sẽ không thể sử dụng được trong mọi trường hợp.

👉Cổ phiếu/Trái phiếu: Khi các hệ thống xã hội, chính phủ và tài chính sụp đổ, thì niềm tin vào giá trị của tương lai, mà thị trường chứng khoán là đại diện, cũng sẽ sụp đổ. Vì vậy, cổ phiếu của bạn sẽ vô giá trị.

👉Tiền số: Giống như khủng hoảng kinh tế một phần, điều này còn phụ thuộc một phần vào quy mô của sự sụp đổ. Nhưng ngay cả khi giả sử đồng Bitcoin của bạn vẫn có giá trị ở trên Hành tinh Titanic, thì với sự sụp đổ của phần lớn cơ sở hạ tầng, bạn sẽ không thể truy cập được vào ví tiền số của mình. Và bạn sẽ chuyển đổi nó thành gì, nếu không có loại tiền tệ chức năng làm tiêu chuẩn? Như vậy, tiền số gần như vô giá trị.

👉Vàng kim loại: Vàng có thể giữ lại được một số giá trị như một dạng tiền tệ thô, nhưng một lần nữa, tính thanh khoản kém và nguy cơ sở hữu thứ gì đó có giá trị lớn như vậy sẽ khiến vàng trở thành một lựa chọn giao dịch không lý tưởng. Trong sự sụp đổ toàn diện của xã hội, việc tìm một người định giá vàng có uy tín sẽ là điều không thể, và mọi người sẽ quan tâm nhiều hơn đến việc tìm kiếm thức ăn, thứ thực tế, hơn là một mẩu kim loại lấp lánh. Có ai ăn được vàng hay không, ngay cả Vua Midas?

👉Hình thức trao đổi hàng hóa: Nếu không có một loại tiền tệ chung, hầu như mọi hoạt động thương mại đều phải dựa vào hình thức trao đổi hàng hóa. Do đó, việc sở hữu thứ gì đó để bạn có thể sản xuất (ví dụ như hạt giống và công cụ cày cấy để gieo trồng lương thực thực phẩm) hoặc một kỹ năng hoặc dịch vụ cần thiết (ví dụ như may vá, nghề mộc, hàn xì...) sẽ rất quan trọng. Bạn nên cân nhắc đến việc theo đuổi một sở thích hữu ích, như làm vườn chẳng hạn. Một ngày nào đó, kỹ năng làm vườn có thể trở thành phương tiện sinh tồn của bạn.

👉Sinh hoạt cộng đồng: Xã hội sụp đổ hoàn toàn sẽ đưa chúng ta trở lại nền kinh tế và các cộng đồng thời kỳ đồ đá. Mọi thứ chúng tôi nhắc đến ở trên về cộng đồng sẽ quan trọng hơn gấp mười lần.

Cuối cùng, cộng đồng là cách duy nhất để tồn tại sau khi xã hội sụp đổ. Không cần tiền tệ, phải có người nuôi trồng lương thực thực phẩm và sẵn sàng cung cấp cho bạn. Bạn sẽ cần ai đó lợp mái nhà để chống mưa dột. Bạn sẽ cần ai đó để chữa lành vết cắt bị nhiễm trùng. "Ai đó" đấy chính là cộng đồng.

👉TÓM LẠI: Khi tình hình trở nên tồi tệ hơn, thì việc dịch chuyển đúng đắn sẽ là từ tiền mặt sang trao đổi hàng hóa và sinh hoạt cố kết cộng đồng. Bạn có thể bỏ qua cổ phiếu, tiền số và vàng mà không sợ hãi chi cả.

Đó là lời khuyên chân thành từ chúng tôi. Nhưng xem ra, ít ai chấp nhận đổi tiền bạc, lợi nhuận, vàng bạc, cổ phiếu, tiền số... để xây dựng các cộng đồng chân thành, tử tế, đầy yêu thương. Nhiều người hỏi Hành tinh Titanic về lời khuyên và giải pháp, nhưng không hiểu họ có làm được nổi khi sau khi nghe lời khuyên và giải pháp đó hay không.