DỰ BÁO DÀI HẠN CHO MÙA ĐÔNG 2024 VÀ NHỮNG THÁNG ĐẦU NĂM 2025

Trong bài này, chúng tôi đặc biệt nhấn mạnh đến các dự báo tạm cho ba tháng sắp tới (tháng 10, tháng 11, tháng 12/2024), và những biểu hiện có thể có của mùa Đông năm 2024-2025. Những gì chúng tôi phân tích có thể xảy ra, hoặc có thể không, nhưng các dấu hiệu của 6 tháng vừa qua trong năm 2024 (từ tháng 3 đến tháng 9/2024) và dự báo của các cơ quan khí tượng uy tín trên toàn cầu có thể vén mở một phần xu hướng đó.

Nhìn lại khoảng thời gian nói trên, chúng ta thấy không riêng gì ở Việt Nam, mà toàn cầu đang trải qua những biến động thời tiết cực đoan khó lường. Dưới tác động của một pha "El Nino mạnh", từ những tháng đầu năm 2024 cho đến tận tháng 7, tháng 8, nền nhiệt ở Đông Nam Á, Nam Á, Trung Đông, Bắc Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc đều có những khoảng tăng nhiệt kỷ lục và kéo dài. Nền nhiệt đó đang tạo ra một nhiệt độ mặt biển kỷ lục hiện diện trên khắp các đại dương lớn, ví dụ như khu vực Tây Thái Bình Dương, biển Địa Trung Hải, khu vực nhiệt đới - Bắc Đại Tây Dương. Ở Việt Nam, chúng ta chứng kiến một miền Bắc và miền Trung có nhiều đợt nóng dai dẳng kéo đến tận đầu tháng 9/2024. Trung Quốc cũng mới chỉ chấm dứt đợt nóng ở khu vực miền Trung và phía bờ Đông của nước này vào ngày 26/9/2024, với một đợt sóng lạnh nhẹ dồn xuống từ Siberia và vòng Bắc Cực.

Những đợt nóng ấy có vẻ đang lấn lướt các dự báo từ đầu năm của nhiều cơ quan khí tượng uy tín như NOAA, MetDesk, Corpernicus… từng cho rằng pha La Nina lẽ ra đã phải hiện diện ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương từ lâu (trước đây từng dự báo La Nina có thể quay trở lại vào tháng 7 hoặc tháng 8/2024 và là một La Nina mạnh), nhưng bây giờ, người ta vẫn chỉ nhận được các tín hiệu yếu đến trung bình của pha ENSO này. Và thực ra, các đợt mưa bão đã và đang xảy ra trong tháng 7, 8 và 9/2024 ở khu vực Tây Thái Bình Dương, Đông Âu, Bắc Phi, Trung Đông, Trung Quốc thực ra chỉ là giai đoạn trả nhiệt sau khi bầu khí quyển và đại dương của hành tinh này đã phải hấp thu một lượng nhiệt lớn trong mùa nóng El Nino vừa qua. Các đợt mưa dai dẳng ở Trung Quốc từ đầu tháng 5/2024, các cơn bão lớn và dai dẳng với hoàn lưu mưa cực lớn như Gaemi (cuối tháng 7/2024), Beryl (đầu tháng 7/2024), Ampil (giữa tháng 8/2024), Shanshan (cuối tháng 8/2024), Yagi (đầu tháng 9/2024), John (cuối tháng 9/2024), Helene (cuối tháng 9/2024) đều đã xảy ra mà không có sự xuất hiện rõ rệt của pha La Nina ở khu vực trung tâm nhiệt đới Thái Bình Dương.

Giờ đây, trước ngưỡng cửa của tháng 10 và mùa mưa bão cuối năm đang tới gần, chúng ta hãy cùng điểm qua các dự báo mới nhất của một số cơ quan/tổ chức khí tượng uy tín trên toàn cầu, mà phần đông nêu quan điểm về một mùa Đông ấm hơn mức bình thường ở Châu Á.

MỘT CHU KỲ LA NINA LẠNH ĐANG QUAY TRỞ LẠI, NHƯNG CHƯA CHẮC CHẮN HOẶC CÓ CƯỜNG ĐỘ YẾU

La Niña là pha lạnh của dao động ENSO (El Niño–Dao động phương Nam) đại dương có tác động mạnh mẽ ít nhất là ở hai bờ Đông Tây của Thái Bình Dương, chưa nói đến trên toàn cầu. Đây là hiện tượng chuyển đổi giữa pha lạnh và ấm tại vùng biển nhiệt đới của Thái Bình Dương. Pha ENSO lạnh được gọi là La Niña, và pha ấm được gọi là El Niño.

Các bất thường về nhiệt độ ở khu vực biển - đại dương này (ấm hơn hoặc lạnh hơn) thường xảy ra ở những vùng cụ thể của Thái Bình Dương, như thể hiện trong hình bên dưới. Vùng chính để căn cứ phân biệt các pha của ENSO là Nino3.4 và cũng là khu vực chính mà chúng ta sẽ xác định xem pha nào đang chi phối hoạt động khí hậu của cả năm và có cường độ mạnh đến mức nào.

Dưới đây là phân tích bất thường mới nhất về mức nhiệt ở bề mặt đại dương tại vùng này vào giữa tháng 9/2024. Dữ liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA) cập nhật vào ngày 26/9/2024 cho thấy nhiệt độ mặt nước biển lạnh hơn bình thường ở các vùng ENSO trung tâm và ở phía Đông. Các bất thường nhiệt độ lạnh đi này có hình dạng "giống như gợn sóng". Đó là do đới gió mậu dịch thổi mạnh từ phía Đông đẩy các khối nước về phía Tây, tạo ra các xoáy nước trên bề mặt đại dương.

Những thay đổi về mức nhiệt độ chuyển lạnh bất thường này trên mặt nước đại dương kéo dài từ khu vực trung tâm sang phía Đông của Thái Bình Dương (Nino 3.4, Nino 3, và Nino 1+2) là dấu hiệu của một pha La Niña đang xuất hiện trên bề mặt đại dương. Mức nhiệt lạnh bất thường trong 30 ngày qua ở vùng Nino 3.4 đang giảm đi -0,81˚C tức là đã ở trong ranh giới được định nghĩa thuộc về pha La Nina rồi. Tuy nhiên, mức nhiệt này vẫn chưa cho thấy đó là một pha lạnh rõ rệt. Ngay cả Cục Khí tượng Australia (Bureau of Meteorology - BoM) cũng vẫn đưa các "thông số nhẹ" này của La Nina vào diện theo dõi/cảnh giác (watching), chứ chưa chính thức cảnh báo đâu.

Pha La Nina đặc trưng bởi hiện tượng áp suất khí quyển thấp hơn bình thường ở trên khu vực Tây Thái Bình Dương. Các vùng khí áp thấp này góp phần làm tăng lượng mưa. Lượng mưa liên quan đến gió mùa mùa hè ở vùng Đông Nam Á (bao gồm Việt Nam) có xu hướng lớn hơn bình thường, đặc biệt là ở Tây Bắc Ấn Độ và Bangladesh. Điều này thường có lợi cho nền kinh tế Ấn Độ, vốn phụ thuộc vào gió mùa để sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Tuy nhiên, các sự kiện La Niña mạnh còn có liên quan đến lũ lụt thảm khốc ở miền Bắc Australia. Sự kiện La Niña năm 2010 có liên quan đến một trong những trận lũ tồi tệ nhất trong lịch sử bang Queensland của nước này. Vì La Nina có vai trò quan trọng như vậy với Australia, nên quốc gia này bắt buộc phải theo dõi sát tiến trình hình thành của nó để đưa ra cảnh báo sớm.

Tuy nhiên, cho đến cuối tháng 9/2024, BoM (Cục Khí tượng Australia) đang thay đổi cách truyền đạt về các hiện tượng khí hậu như El Niño và La Niña, vì tình trạng nóng lên toàn cầu khiến các dự đoán dựa trên quá khứ trở nên kém tin cậy hơn. Tuần lễ từ giữa tháng 9/2024, cơ quan này vẫn duy trì mức "cảnh giác La Niña" cho cả quốc gia Australia, và cho biết nếu hệ thống khí hậu ở Thái Bình Dương phát triển, thì có khả năng nó sẽ chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn và yếu mà thôi. Tiến sĩ Karl Braganza, giám đốc quốc gia về dịch vụ khí tượng tại BoM, cho biết biến đổi khí hậu và lượng nhiệt tăng thêm được hấp thu vào đại dương đã khiến những kinh nghiệm cũ về biến chuyển ENSO trở nên kém tin cậy hơn. Đây cũng là lý do vì sao Hành tinh Titanic từng đưa ý kiến rằng, trong kỷ nguyên của đột biến khí hậu, mọi thông số thời tiết và khả năng dự báo khí tượng tầm xa sẽ ngày càng khó chính xác hơn. Khả năng dự báo đúng xu hướng của nền khí hậu trong dài hạn, cũng như những hình thái thể hiện của thời tiết cực đoan kèm theo, sẽ không còn đáng tin cậy nữa. Các chuyên gia trong ngành khí tượng sẽ phải thêm vào rất nhiều yếu tố phụ, cũng như các xác suất dự đoán sẽ kém độ tin cậy hơn khi có quá nhiều thành phần can dự vào - mà thực ra, con người chưa nắm bắt được hết khi hệ thống khí hậu ngày càng phức tạp hơn về cách vận hành.

Trước tình hình đó, Ts. Braganza cho biết BoM khuyến khích công chúng Australia nên theo dõi các dự báo dài hạn được cập nhật liên tục, thay vì dựa quá nhiều vào những hiểu biết hoặc kinh nghiệm trong quá khứ. Chúng sẽ không còn đúng nữa. Chẳng hạn như, trong cả thập kỷ qua, cơ quan khí tượng này của Australia đã phát triển các phiên bản của cái gọi là "mô hình động" cho các dự báo dài hạn 90 ngày của họ. Phiên bản hiện tại, ACCESS-S, đưa vào các quan sát thực tế về chuyển biến của đại dương và khí quyển, bao gồm cả những thay đổi về mật độ khí nhà kính, và từ đó đưa ra các dự báo dựa trên nguyên tắc của vật lý học.

Braganza cho biết, trước đây, các mô hình dự báo khí tượng cũ dựa trên những dự đoán về quan sát lịch sử nền khí hậu và chúng "hoạt động tốt trong điều kiện khí hậu tĩnh - tức là chưa thay đổi loạn lên như bây giờ". Còn các mô hình động ở trên lại hiện tỏ ra hữu ích hơn, nghĩa là con người ngày càng phải chú tâm theo dõi những thay đổi bất ngờ nơi khí quyển và đại dương để biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Chẳng hạn như, hãy lấy pha El Niño vào năm ngoái (2023) làm ví dụ. El Niño thường đi kèm với tình trạng nóng và khô tại Australia, nhưng sau đợt nắng nóng đầu mùa hè, đã có các trận mưa như trút nước vào tháng 12/2023 và tháng 1/2024.

“Các mô hình động đã đoán được lượng mưa đó”, Ts. Braganza cho biết.

Cũng giống như hầu hết các mô hình dự báo thời tiết, ACCESS-S không thể cung cấp độ chính xác 100% được. Mốc thời gian trong tương lai của kết quả dự báo càng xa thì độ chính xác càng thấp. Mô hình này được sử dụng liên tục và đưa ra dự báo dài hạn dựa trên kết quả của 99 lần chạy thử, cung cấp xác suất lượng mưa và nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn mức trung bình hàng năm.

“Đây là những dự báo xác suất – vì vậy khi bạn nói rằng có 70% khả năng lượng mưa cao hơn mức trung bình, điều đó cũng có nghĩa là có 30% khả năng lượng mưa thấp hơn mức trung bình”, ông cho biết. “Mọi người cần hiểu hai chiều của vấn đề để phòng ngừa rủi ro, thay vì sử dụng chúng để định hướng cho toàn bộ hoạt động sinh hoạt của mình”.

Hiện BoM cho biết ba trong số bảy mô hình khí hậu quốc tế, bao gồm cả mô hình của cơ quan này, cho thấy nhiệt độ vùng biển nhiệt đới của Thái Bình Dương có thể vượt ngưỡng La Niña từ tháng 10/2024. Trong khi đó, ba mô hình khác lại cho rằng mức nhiệt độ đó chỉ gần chạm ngưỡng này mà thôi, chứ chưa rõ ràng chuyển qua La Nina. Ngoài ra, Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (US National Weather Service) cho biết có 71% khả năng xảy ra hiện tượng La Niña yếu trước tháng 11/2024, tức là tháng 10/2024 vẫn chưa có nhiều biểu hiện của pha La Nina ở Thái Bình Dương đâu. Cơ quan này đoán rằng nếu La Nina xuất hiện trong tháng 10 hoặc tháng 11/2024 (khá trễ), thì có khả năng pha ENSO này sẽ kéo dài qua tháng 1 - tháng 3/2025.

Nói chung, BoM vẫn đưa ra các dự báo dài hạn cho nền khí hậu và thời tiết của Australia từ tháng 10 đến tháng 12/2024 như sau:

• Lượng mưa cao hơn mức trung bình có khả năng xảy ra ở hầu như khắp Australia.

• Lượng mưa có khả năng nằm trong phạm vi lượng mưa theo mùa điển hình ở một số vùng phía Tây của bang Tây Úc (Western Australia) và phía Nam của vùng Lãnh thổ phía Bắc (Northern Territory).

• Thời tiết ban ngày và ban đêm ấm hơn trung bình có khả năng xảy ra ở hầu hết các vùng của Úc.

Nếu ai tinh tế thì sẽ nhận ra rằng BoM rất "khôn", vừa bao gồm một số hình thái của La Nina vào bản dự báo (tức là mưa nhiều hơn), vừa có cả khía cạnh thời tiết nóng ấm hơn (vẫn mang kiểu hình của El Nino). Hành tinh Titanic đưa ra ví dụ này để các bạn hiểu rằng, không phải nói là La Nina đã đến, tức là thời tiết trong ba tháng cuối năm 2024 sẽ phải mưa nhiều hoặc lạnh hơn đâu. Điều đó còn tùy thuộc vào biến đổi khí hậu nữa. Người ta có thể chứng kiến các mặt của hai thái cực cùng xuất hiện một lúc: vừa nắng nóng, vừa mưa to và bão.

Dù gì thì, một pha La Nina yếu vẫn là sự đồng thuận của nhiều cơ quan dự báo khí tượng uy tín trên toàn cầu. Vậy thế nào là hình thái khí hậu và các biểu hiện thời tiết theo vùng miền địa lý của La Nina? Hình mô tả bên dưới cho thấy mô hình lưu thông khối khí của một pha ENSO lạnh - La Nina, dự kiến ​​sẽ hoạt động trong mùa Đông sắp tới, nhưng ở dạng yếu.

Vì nước biển ấm được dồn về khu vực phía Tây Thái Bình Dương, bốc hơi lên nhiều, nên các khu vực theo bản đồ dưới đây sẽ có mưa nhiều hơn. Các bạn Việt Nam nhớ xem kỹ Việt Nam nằm ở đâu trên bản đồ này nhé. Hãy tập xem bản đồ để nâng cao hiểu biết của mình hơn về nền khí hậu của hành tinh và chuẩn bị cho kỷ nguyên đột biến khí hậu đã đến đây rồi.

Nếu để ý kỹ bản đồ ở trên, thì như NOAA (Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ) đã đưa ra dự báo pha La Nina đến khá trễ vào cuối năm (tháng 10 - tháng 11), thì các khu vực sau đây tại Việt Nam sẽ có hình thái thời tiết ẨM ƯỚT - MƯA NHIỀU HƠN MỨC BÌNH THƯỜNG: NAM BỘ, NAM TRUNG BỘ, TÂY NGUYÊN, MỘT PHẦN PHÍA NAM CỦA TRUNG TRUNG BỘ (các tỉnh Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi). Hình thái thời tiết này sẽ có thể kéo dài đến tháng 1, tháng 2, tháng 3 của năm 2025, nếu La Nina còn tồn tại. Tuy nhiên, ở một phần sau của bài viết này, chúng tôi vẫn nghĩ rằng sau cuối năm nay, nền khí hậu toàn cầu có thể quay trở lại pha nóng El Nino.

Tương tự, nếu La Nina đến trễ, thì miền Bắc Việt Nam và Bắc Trung Bộ sẽ có thể có một mùa Đông không quá lạnh (tuy một số đợt không khí lạnh đã về sớm vào cuối tháng 9/2024 rồi), nhưng đặc biệt khô hạn. Như vậy, sau khi bị siêu bão YAGI tấn công và gây lũ lụt trên diện rộng, cùng với một số đợt mưa trong hiện tại khi các đợt không khí lạnh nhẹ về, thì miền Bắc và Bắc Trung Bộ có thể đã rơi vào chu kỳ của một mùa khô đến sớm. Các bạn miền Bắc và Bắc Trung Bộ nên nghĩ đến việc tích nước và dự trữ nước sớm đi là vừa, với các đợt mưa như hiện nay.

Ngoài ra, việc dự báo nền nhiệt sẽ lạnh đi như thế nào ở miền Bắc sẽ còn tùy thuộc vào sự dịch chuyển của Dòng Tia Cận Cực (Polar Jet Stream) và Xoáy Cực (Polar Vortex) giữa các vùng khí áp thấp và khí áp cao mà Hành tinh Titanic sẽ dựa trên một số mô hình dự báo uy tín để đưa ra một vào suy luận cho các bạn ở miền Bắc hiểu và chuẩn bị cho các đợt lạnh vào mùa Đông sắp tới.

CÁC DỰ BÁO CỦA ECMWF DÀNH CHO VIỆT NAM

Về xác suất tổng lượng mưa trong tháng 10/2024 này, ECMWF (Châu Âu) đã đưa ra một lượng định như sau: mưa sẽ nhiều hơn mức bình thường từ 60-70% ở Trung Trung Bộ kéo dài đến Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Riêng khu vực Bắc Trung Bộ, xác suất mưa giảm hẳn, còn 40-50%. Miền Bắc thì không có nhận định nào về mưa to và nhiều hơn bình thường cả. Nam Bộ sẽ không có đợt mưa nào đáng kể trong tháng này cả.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng mưa tại Việt Nam trong tháng 10/2024

Sang tháng 11/2024, dự báo xác suất lượng mưa ở miền Trung có co cụm lại một chút. Chủ yếu vẫn là các tỉnh từ Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa - Ninh Thuận có xác suất mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường. Riêng Tây Nguyên thì chỉ còn khu vực Nam Tây Nguyên (các tỉnh Lâm Đồng, Bình Phước, Đăk Nông, Đắk Lắk) là còn nhiều mưa. Có từ 50-60% xác suất lượng mưa tăng thêm ở Nam Bộ trong tháng này. Đây là một trong những cơ hội cuối cùng cho các bạn ở Nam Bộ trữ nước cho mùa khô và hạn mặn năm sau (2025) đi nhé.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng mưa tại Việt Nam trong tháng 11/2024

Sang tháng 12/2024, vùng có xác suất mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường trải dài từ Đà Nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa - Ninh Thuận - Bình Thuận - Bà Rịa Vũng Tàu - Tp. HCM - Bến Tre - Tiền Giang. Xu hướng mưa nhiều tương tự cũng được dự báo ở Tây Nguyên. Có vẻ ECMWF chắc chắn về một điều như chúng tôi đã nêu ở trên chính là pha La Nina yếu đến trễ vào cuối năm có thể tạo ra nhiều đợt mưa và bão gây ẩm ướt khu vực phía Nam của Việt Nam, bao gồm Nam Trung Bộ, Nam Bộ và khu vực Nam Tây Nguyên. Do đó, cần chú ý đến việc các đợt áp thấp hoặc bão nhiệt đới có thể lệch Nam và đi vào Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và bờ Đông của Tây Nam Bộ trong tháng này. Đây là một trong những cơ hội cuối cùng cho các bạn ở Nam Bộ trữ nước cho mùa khô và hạn mặn năm sau (2025). Các bạn trồng rừng ở Tây Nguyên cũng chú ý nhé, vì điều kiện này khá tốt cho công việc của các bạn đó.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng mưa tại Việt Nam trong tháng 12/2024

Cuối cùng là tháng 1/2025, chúng ta sẽ thấy một điều khó lường. Đó là các vùng mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường được chia ra làm hai phần: khu vực Nam Bộ - Nam Tây Nguyên và khu vực các tỉnh Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa. Có thể có bão hoặc áp thấp nhiệt đới đổ bộ trễ, hoặc các đợt mưa rất to vẫn diễn ra ở những nơi này. Bão hoặc áp thấp nhiệt đới có thể vào Nam Bộ. Do đó, mùa khô 2025 có khả năng đến trễ với Nam Bộ và Nam Trung Bộ hoặc có mưa trái mùa nhiều đối với Nam Bộ - Nam Tây Nguyên. Các bạn trồng trọt xuống giống theo mùa nên lưu ý đến vấn đề này. Ngoài ra, đây là điều kiện tốt để trữ nước ngọt cho miền Tây Nam Bộ chống lại hạn mặn cho mùa khô năm 2025. Các bạn trồng rừng ở Tây Nguyên cũng chú ý nhé, vì đây cũng là điều kiện khá tốt cho công việc của các bạn đó.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng mưa tại Việt Nam trong tháng 1/2025

Khi khảo sát các dự báo xu hướng khí áp trong 4 tháng sắp tới của ECMWF (tháng 10, tháng 11, tháng 12/2024 và tháng 1/2025), chúng tôi cũng nhận thấy một số điểm đáng lưu ý. Đó là các vùng khí áp thấp gây mưa nhiều và bão/áp thấp nhiệt đới đặc biệt lệch về phía Nam Biển Đông ngay từ tháng 10 này. Đáng chú ý hơn, ECMWF dự báo có thể có bão hoặc áp thấp vào Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ hoặc Tây Nam Bộ trong tháng 12/2024. Xác suất này lên đến gần khoảng 60-70%.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng khí áp mặt nước biển trung bình (Mean Sea Level Pressure - MSLP) tại Việt Nam trong tháng 12/2024

Về xu hướng nhiệt độ khí quyển ở độ cao 2 mét so với mực nước biển (tức là nhiệt độ không khí ở gần bề mặt đất), ECMWF có dự báo mặt bằng chung về nền nhiệt của toàn lãnh thổ Việt Nam sẽ tương đối bình ổn, với mùa Đông không quá lạnh mà cũng không ấm bất thường. Tác động của mùa Đông lạnh về sớm từ tháng 10/2024 ở các tỉnh Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, một phần phía Bắc của Trung Trung Bộ, sau đó lan xuống toàn Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, khu vực miền Tây Nam Bộ trong tháng 11/2024. Sang đến tháng 12/2024 và tháng 1/2025, hiệu ứng lạnh của mùa Đông, và thực ra là của pha La Nina, sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ bán đảo Đông Nam Á (phần Đông Nam Á lục địa), chứ không riêng gì Việt Nam.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng nền nhiệt gần mặt đất bất thường tại Đông Nam Á (2m Temperature Anomaly) trong tháng 10/2024. Màu trắng tức là không quá lạnh cũng không ấm bất thường.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng nền nhiệt gần mặt đất bất thường tại Đông Nam Á (2m Temperature Anomaly) trong tháng 11/2024. Màu trắng tức là không quá lạnh cũng không ấm bất thường.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng nền nhiệt gần mặt đất bất thường tại Đông Nam Á (2m Temperature Anomaly) trong tháng 12/2024. Màu trắng tức là không quá lạnh cũng không ấm bất thường.

Dự báo tầm xa của mô hình ECMWF về xu hướng nền nhiệt gần mặt đất bất thường tại Đông Nam Á (2m Temperature Anomaly) trong tháng 1/2025. Màu trắng tức là không quá lạnh cũng không ấm bất thường.

Trong 4 bản đồ trên, các bạn đều thấy một màu đỏ, vàng và cam phủ trên đất Trung Quốc phía Bắc. Điều đó có nghĩa là ECMWF đang dự báo nền nhiệt mùa Đông cuối 2024/đầu 2025 ở Trung Quốc sẽ ấm hơn bình thường. Vì vậy, các đợt không khí lạnh dồn xuống khu vực trung du miền núi phía Bắc của Việt Nam sẽ đỡ khắc nghiệt hơn mọi năm. Cứ hy vọng là như vậy!

CÁC DỰ BÁO CỦA CƠ QUAN KHÍ TƯỢNG NHẬT BẢN (JMA) DÀNH CHO KHU VỰC ĐÔNG NAM Á, TRONG ĐÓ CÓ VIỆT NAM

Cách đây hơn 1 tuần lễ (24/9/2024), Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã đưa ra những nhận định sau về xu hướng thời tiết trong các tháng 10, 11, 12/2024 và tháng 1, tháng 2/2025.

• Từ tháng 10-12/2024, khả năng cao xảy ra lượng mưa nhiều hơn mức bình thường từ khu vực gần Nam Á đến Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

• Từ tháng 12/2024 - tháng 1-2/2025, khả năng lượng mưa nhiều hơn bình thường ở khu vực gần Đông Nam Á (tức là khu vực Nam Biển Đông), lượng mưa thấp hơn bình thường ở khu vực phía bắc Nam Á và phía nam của Đông Á (tức là miền Bắc và Bắc Trung Bộ của Việt Nam).

Một cách cụ thế, trong ba tháng 10, 11, 12/2024, JMA cho biết xác suất xuất hiện vùng khí áp thấp và các xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Nam Biển Đông là rất cao. Các bạn chú ý màu xanh dương đậm được phủ bên ngoài khơi phía Đông Nam của các tỉnh miền Tây Nam Bộ - Đông Nam Bộ - Nam Trung Bộ. trong biểu đồ dự báo dưới đây:

Dự báo tầm xa của JMA về xu hướng xuất hiện các rối loạn khí quyển trên độ cao khí quyển 200 hPa tại Đông Nam Á trong ba tháng 10, 11, và 12/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều khí áp thấp gây ra xoáy thuận nhiệt đới.

JMA cũng cho biết có khả năng xảy ra một lượng mưa cao bất thường ở ven bờ Trung Trung Bộ đến Nam Trung Bộ trong ba tháng 10, 11 và 12/2024. Điều đó cho thấy xu hướng hình thành xoáy thuận nhiệt đới ở khu vực Nam Biển Đông cao (tại biểu đồ ở trên) sẽ dẫn đến một lượng mưa cập bờ Trung Trung Bộ - Nam Trung Bộ nhiều hơn mức bình thường (màu xanh đậm) trong biểu đồ bên dưới.

Dự báo tầm xa của JMA về xu hướng lượng mưa bất thường tại Đông Nam Á trong ba tháng 10, 11, và 12/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn bình thường.

Biểu đồ dưới đây của JMA còn cho thấy rõ hơn xu hướng mưa nhiều ở các tỉnh Trung Trung Bộ - Nam Trung Bộ trong ba tháng 10, 11, 12/2024, với vành đai mưa to bất thường phủ từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, đến Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, và Khánh Hòa. Ngoài ra, dải mưa cũng phủ đều Tây Nguyên và Nam Bộ trong thời gian này. Ai có trồng trọt hay chăm sóc cây thì chú ý đến điều này. Và dự báo của JMA cũng gần tương tự như của ECMWF phần trên, ngoài việc ECMWF chia lượng mưa ra 3 tháng riêng biệt cho chúng ta dễ hình dung.

Dự báo tầm xa theo mùa của JMA về xu hướng lượng mưa bất thường tại Đông Nam Á trong ba tháng 10, 11, và 12/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn bình thường.

Về nền nhiệt trong mùa Đông của ba tháng 10, 11, và 12/2024, dự báo của JMA cũng khá tương đồng với ECMWF. Nền nhiệt của Miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cũng khá bình ổn, không quá lạnh cực đoan, và cũng không ấm bất thường. Riêng khu vực Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ lại có xu hướng ấm bất thường. Dải màu đỏ phủ lên nơi đây cho thấy điều đó. Như vậy, theo JMA, Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ có thể có kiểu thời tiết ẩm và ấm hơn bình thường trong 3 tháng cuối năm 2024. Có một điều nên chú ý là, vùng biển ngoài khơi phía Đông Nam của bán đảo Cà Mau (Nam Bộ) và biển Tây có nền nhiệt được dự báo khá ấm hơn so với bình thường. Đó có thể là chỉ báo cho việc dễ hình thành các xoáy thuận nhiệt đới trong thời gian tiếp theo (tức là bước sang đầu năm 2025).

Dự báo tầm xa theo mùa của JMA về xu hướng nhiệt độ bất thường tại Đông Nam Á trong ba tháng 10, 11, và 12/2024. Màu đỏ đậm cho thấy vùng có thể ấm hơn mức bình thường. Vùng màu xám cho thấy nền nhiệt không có gì thay đổi đáng kể.

Tương tự như trên, JMA cho biết xác suất xuất hiện vùng khí áp thấp và xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Biển Tây và khu vực Biển Đông phía Nam của bản đảo Cà Mau là rất cao trong ba tháng bắc cầu từ năm 2024 sang năm 2025: tháng 12/2024, tháng 1 và 2/2025. Các bạn chú ý màu xanh dương nhẹ được phủ bên ngoài khơi phía Nam của bán đảo Cà Mau trong biểu đồ dự báo dưới đây:

Dự báo tầm xa của JMA về xu hướng xuất hiện các rối loạn khí quyển trên độ cao khí quyển 200 hPa tại Đông Nam Á trong ba tháng 12/2024 và tháng 1 + tháng 2/2025. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều khí áp thấp gây ra xoáy thuận nhiệt đới.

Như vậy, dự báo của JMA cũng gần tương tự như của ECMWF về khả năng có bão nhỏ hoặc áp thấp vào miền Nam Việt Nam. Mùa mưa ở miền Nam cũng có thể kéo dài đến tận tháng 2/2025. Điều đó được mô tả trong biểu đồ bên dưới với lượng mưa nhiều hơn bất thường phủ từ khu vực các tỉnh phía Nam của Trung Trung Bộ (Quảng Ngãi), cả vùng Nam Trung Bộ, đến Đông Nam Bộ và một phần phía Đông Bắc giáp Biển Đông của Tây Nam Bộ (như Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long). Tây Nguyên, đặc biệt là khu vực Nam Tây Nguyên, cũng nhận được một lượng mưa nhiều hơn bình thường cho đến tận tháng 2/2025 nếu xét theo dự báo này của JMA.

Dự báo tầm xa theo mùa của JMA về xu hướng lượng mưa bất thường tại Đông Nam Á trong ba tháng 12/2024 và tháng 1+2/2025. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn bình thường.

Đối với những tháng mùa Đông đỉnh điểm của năm 2024 (tháng 12/2024) và giai đoạn đầu năm 2025 (tháng 1 và tháng 2/2025), chúng ta sẽ thấy JMA dự báo phần lớn nền nhiệt ở miền Bắc Việt Nam, cũng như Trung Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ, không có gì bất thường, tức là không quá lạnh, cũng như không ấm hơn bình thường. Riêng khu vực Đông Bắc Bộ và vùng duyên hải của Bắc Trung Bộ có xu hướng lạnh hơn bình thường một chút. Khu vực các tỉnh miền Trung như Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa có thể ấm hơn so với bình thường trong mùa Đông năm nay và dịp trước Tết Nguyên Đán. Nền nhiệt tại khu vực các tỉnh miền Tây Nam Bộ giáp biên giới với Cambodia (như Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp) có thể lạnh hơn mức bình thường trong dịp cuối năm 2024 và đầu năm 2025.

Ngoài ra, các bạn cũng thấy Trung Quốc cũng đang được JMA dự báo có một mùa Đông khá ấm hơn mức bình thường, nên chúng tôi nghĩ là sẽ có ít các đợt lạnh cực đoan dồn xuống phía Nam trong ba tháng bắc cầu giữa năm 2024 và năm 2025, từ tháng 12/2024 đến tháng 1 và tháng 2/2025. Vì vậy, khu vực trung du miền núi phía Bắc của Việt Nam có thể sẽ đỡ khắc nghiệt hơn mọi năm.

Dự báo tầm xa theo mùa của JMA về xu hướng nhiệt độ bất thường tại Đông Nam Á trong ba tháng trong ba tháng 12/2024 và tháng 1+2/2025. Màu đỏ đậm cho thấy vùng có thể ấm hơn mức bình thường. Vùng màu xám cho thấy nền nhiệt không có gì thay đổi đáng kể. Màu xanh dương cho thấy khả năng lạnh hơn bình thường.

CÁC DỰ BÁO CỦA HỌC VIỆN NGHIÊN CỨU QUỐC TẾ THUỘC TRƯỜNG KHÍ HẬU COLUMBIA, MỸ (IRI) DÀNH CHO KHU VỰC ĐÔNG NAM Á, TRONG ĐÓ CÓ VIỆT NAM

IRI (International Research Institute for Climate and Society - Columbia Climate School) là một phân viện chuyên nghiên cứu và đưa ra dự báo của các mối quan hệ giữa khí hậu, thời tiết với tình hình xã hội trên toàn cầu. Với bề dày nghiên cứu và lưu trữ những mô hình khí tượng trong quá khứ, hiện tại và tương lai, sứ mệnh của IRI là nâng cao năng lực của xã hội trong việc hiểu, dự đoán và quản lý các tác động của khí hậu nhằm cải thiện phúc lợi con người và môi trường, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

Bắt đầu từ tháng 4/2017, các dự báo xác suất khí tượng theo mùa của IRI dựa trên việc hiệu chuẩn lại đầu ra mô hình từ Dự án Tổng hợp Đa mô hình Bắc Mỹ (North American Multi-Model Ensemble Project - NMME) của Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA), bao gồm các hệ thống dự báo tổng hợp theo mùa của Trung tâm Dự báo Môi trường Quốc gia Hoa Kỳ (National Centers for Environmental Prediction - NCEP), Cơ quan Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada (Environment and Climate Change Canada), Phòng thí nghiệm Động lực học Chất lỏng Địa vật lý/NOAA (NOAA/Geophysical Fluid Dynamics Laboratory), NASA, NCAR và COLA/Đại học Miami. Đầu ra từ mỗi mô hình NMME được hiệu chuẩn lại trước khi tổng hợp đa mô hình để tạo thành các dự báo xác suất đáng tin cậy.

Nói chung, các dự báo tầm xa của NMME - IRI về mùa Đông năm 2024 tại Châu Á cũng có những tương đồng với các kết luận đã được Hành tinh Titanic phân tích ở trên từ các mô hình dự báo của ECMWF (Châu Âu) và JMA (Nhật Bản). Nhưng với mô hình NMME của Mỹ, chúng ta có thể thấy được thêm nhiều góc nhìn khác dài hạn hơn (đến tận tháng 3/2024) và có một số nhấn mạnh đáng lưu ý về rủi ro mưa bão cho miền Trung. Dưới đây là một số nhận định liên quan đến điều đó.

Đây là dự báo xác suất lượng mưa bất thường của NMME - IRI trong các tháng 10 - 11 - 12/2024 và 1 - 2 - 3/2025 tại Châu Á, trong đó có Đông Nam Á. Nếu xem lần lượt cuốn chiếu cả bốn hình biểu đồ bên dưới, chúng ta có thể nhận thấy đặc biệt trong tháng 10/2024, màu xanh của xác suất 60% xảy ra lượng mưa cao bất thường được phủ từ khu vực phía Nam của Bắc Trung Bộ (tỉnh Hà Tĩnh) đến các tỉnh Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và ngay cả Đông Nam Bộ. Đặc biệt, xác suất cao đến từ 70% trở lên được tô đậm ở các tỉnh thành Huế - Đà nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định. Do đó, các bạn miền Trung nên chuẩn bị cho kỹ trước các nguy cơ xảy ra mưa to - mưa xối xả trong tháng 10 này.

Bắt đầu từ tháng 11/2024, lượng mưa to bất thường ở miền Trung, Tây Nguyên, Nam Bộ có giảm với xác suất còn 50% - 60%. Sang tháng 12/2024, lượng mưa bất thường giảm hẳn ở miền Trung, nhưng vẫn cao ở Nam Bộ với xác suất 60-70%. Các tháng đầu năm 2025 (tháng 1, 2, và 3), xu hướng dự báo về khả năng có một mùa mưa kéo dài tại Nam Bộ được thể hiện tiếp tục với xác suất trên 60%. Như vậy, có khả năng áp thấp hoặc bão nhiệt đới vào Nam Bộ nếu căn cứ theo dự báo này.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng lượng mưa bất thường tại Châu Á trong tháng 10/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng lượng mưa bất thường tại Châu Á trong tháng 11/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng lượng mưa bất thường tại Châu Á trong tháng 12/2024. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng lượng mưa bất thường tại Châu Á trong ba tháng 1, 2 và 3/2025. Màu xanh đậm cho thấy vùng có thể tập trung nhiều mưa hơn mức bình thường.

Các dự báo tầm xa của NMME - IRI về mùa Đông năm 2024 tại Việt Nam sẽ không quá khắc nghiệt như mọi năm, và thậm chí có những tháng còn ấm hơn mức bình thường tại miền Bắc, như trong tháng 10/2024 chẳng hạn. Tháng 11/2024 cũng chưa gọi là lạnh đối với miền Bắc. Các đợt lạnh thực sự chỉ đến vào khoảng tháng 12/2024 cho đến tháng 1/2025, nhưng cũng không đến nỗi cực đoan quá. Đối với một số biểu đồ dự báo, thì dường như Trung Quốc cũng được cho là sẽ có một mùa Đông có mức nhiệt ấm hơn bình thường, ngoại trừ khu vực phía Đông Nam nước này, vì các khối khí lạnh có xu hướng tràn về từ biển. Vì vậy, có thể trong mùa Đông sắp tới trong tháng 12/2024 đến tháng 1/2025, theo dự báo của NMME - IRI, chỉ những vùng miền Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ ở sát biển mới cảm nhận cái lạnh nhiều hơn, so với vùng núi Tây Bắc và phía Tây của các tỉnh miền Trung, bao gồm cả Tây Nguyên.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng nền nhiệt bất thường tại Châu Á trong tháng 10/2024. Màu đỏ, cam và vàng cho thấy những vùng có thể ấm hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng nền nhiệt bất thường tại Châu Á trong tháng 11/2024. Màu đỏ, cam và vàng cho thấy những vùng có thể ấm hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng nền nhiệt bất thường tại Châu Á trong tháng 12/2024. Màu đỏ, cam và vàng cho thấy những vùng có thể ấm hơn mức bình thường.

Dự báo tầm xa theo mùa của NMME - IRI về xu hướng nền nhiệt bất thường tại Châu Á trong ba tháng 1, 2 và 3/2025. Màu đỏ, cam và vàng cho thấy những vùng có thể ấm hơn mức bình thường.

TỔNG HỢP KẾT LUẬN TỪ CÁC MÔ HÌNH DỰ BÁO

👉ECMWF (Châu Âu) cho rằng:

Trong tháng 10/2024: Mưa sẽ nhiều hơn mức bình thường từ 60-70% ở Trung Trung Bộ kéo dài đến Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Riêng khu vực Bắc Trung Bộ, xác suất mưa giảm hẳn, còn 40-50%. Miền Bắc thì không có nhận định nào về mưa to và nhiều hơn bình thường cả. Nam Bộ sẽ không có đợt mưa nào đáng kể.

Trong tháng 11/2024: lượng mưa ở miền Trung có co cụm lại một chút. Chủ yếu vẫn là các tỉnh từ Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa - Ninh Thuận có xác suất mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường. Riêng Tây Nguyên thì chỉ còn khu vực Nam Tây Nguyên (các tỉnh Lâm Đồng, Bình Phước, Đăk Nông, Đắk Lắk) là còn nhiều mưa. Có từ 50-60% xác suất lượng mưa tăng thêm ở Nam Bộ.

Trong tháng 12/2024: vùng có xác suất mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường trải dài từ Đà Nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa - Ninh Thuận - Bình Thuận - Bà Rịa Vũng Tàu - Tp. HCM - Bến Tre - Tiền Giang. Xu hướng mưa nhiều tương tự cũng được dự báo ở Tây Nguyên. Có thể có nhiều đợt mưa và bão gây ẩm ướt khu vực phía Nam của Việt Nam, bao gồm Nam Trung Bộ, Nam Bộ và khu vực Nam Tây Nguyên. Do đó, cần chú ý đến việc các đợt áp thấp hoặc bão nhiệt đới có thể lệch Nam và đi vào Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và bờ Đông của Tây Nam Bộ trong tháng này. Xác suất này lên đến gần khoảng 60-70%.

Trong tháng 1/2025: các vùng mưa nhiều hơn 60-70% so với bình thường được chia ra làm hai phần: khu vực Nam Bộ - Nam Tây Nguyên và khu vực các tỉnh Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa. Có thể có bão hoặc áp thấp nhiệt đới đổ bộ trễ, hoặc các đợt mưa rất to vẫn diễn ra ở những nơi này. Bão hoặc áp thấp nhiệt đới có thể vào Nam Bộ. Do đó, mùa khô 2025 có khả năng đến trễ với Nam Bộ và Nam Trung Bộ hoặc có mưa trái mùa nhiều đối với Nam Bộ - Nam Tây Nguyên.

Về mùa Đông 2024/2025: mặt bằng chung về nền nhiệt của toàn lãnh thổ Việt Nam sẽ tương đối bình ổn, với mùa Đông không quá lạnh mà cũng không ấm bất thường. Tác động của mùa Đông lạnh về sớm từ tháng 10/2024 ở các tỉnh Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, một phần phía Bắc của Trung Trung Bộ, sau đó lan xuống toàn Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, khu vực miền Tây Nam Bộ trong tháng 11/2024. Sang đến tháng 12/2024 và tháng 1/2025, hiệu ứng lạnh của mùa Đông, và thực ra là của pha La Nina, sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ bán đảo Đông Nam Á (phần Đông Nam Á lục địa), chứ không riêng gì Việt Nam. Mùa Đông cuối 2024/đầu 2025 ở Trung Quốc sẽ ấm hơn bình thường. Vì vậy, các đợt không khí lạnh dồn xuống khu vực trung du miền núi phía Bắc của Việt Nam sẽ đỡ khắc nghiệt hơn mọi năm.

👉JMA (Nhật Bản) cho rằng:

Trong ba tháng 10, 11, 12/2024: Khả năng xảy ra một lượng mưa cao bất thường ở ven bờ Trung Trung Bộ đến Nam Trung Bộ, với vành đai mưa to bất thường phủ từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, đến Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, và Khánh Hòa. Điều đó cho thấy xu hướng hình thành xoáy thuận nhiệt đới ở khu vực Nam Biển Đông cao (tại biểu đồ ở trên) sẽ dẫn đến một lượng mưa cập bờ Trung Trung Bộ - Nam Trung Bộ nhiều hơn mức bình thường. Ngoài ra, dải mưa cũng phủ đều Tây Nguyên và Nam Bộ trong thời gian này. Nền nhiệt của Miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cũng khá bình ổn, không quá lạnh cực đoan, và cũng không ấm bất thường. Riêng khu vực Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ lại có xu hướng ấm bất thường. Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ có thể có kiểu thời tiết ẩm và ấm hơn bình thường trong 3 tháng cuối năm 2024. Có một điều nên chú ý là, vùng biển ngoài khơi phía Đông Nam của bán đảo Cà Mau (Nam Bộ) và biển Tây có nền nhiệt được dự báo khá ấm hơn so với bình thường. Đó có thể là chỉ báo cho việc dễ hình thành các xoáy thuận nhiệt đới trong thời gian tiếp theo (tức là bước sang đầu năm 2025).

Trong ba tháng 1, 2 và 3/2025: Mùa mưa ở miền Nam cũng có thể kéo dài đến tận tháng 2/2025. Lượng mưa nhiều hơn bất thường phủ từ khu vực các tỉnh phía Nam của Trung Trung Bộ (Quảng Ngãi), cả vùng Nam Trung Bộ, đến Đông Nam Bộ và một phần phía Đông Bắc giáp Biển Đông của Tây Nam Bộ (như Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long). Tây Nguyên, đặc biệt là khu vực Nam Tây Nguyên, cũng nhận được một lượng mưa nhiều hơn bình thường cho đến tận tháng 2/2025. Phần lớn nền nhiệt ở miền Bắc Việt Nam, cũng như Trung Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ, không có gì bất thường, tức là không quá lạnh, cũng như không ấm hơn bình thường. Riêng khu vực Đông Bắc Bộ và vùng duyên hải của Bắc Trung Bộ có xu hướng lạnh hơn bình thường một chút. Khu vực các tỉnh miền Trung như Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa có thể ấm hơn so với bình thường trong mùa Đông năm nay và dịp trước Tết Nguyên Đán. Nền nhiệt tại khu vực các tỉnh miền Tây Nam Bộ giáp biên giới với Cambodia (như Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp) có thể lạnh hơn mức bình thường trong dịp cuối năm 2024 và đầu năm 2025. Trung Quốc có thể có một mùa Đông khá ấm hơn mức bình thường. Vì vậy, khu vực trung du miền núi phía Bắc của Việt Nam có thể sẽ đỡ khắc nghiệt hơn mọi năm.

👉NMME - IRI (Mỹ) cho rằng:

Trong tháng 10/2024: xác suất 60% xảy ra lượng mưa cao bất thường được phủ từ khu vực phía Nam của Bắc Trung Bộ (tỉnh Hà Tĩnh) đến các tỉnh Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và ngay cả Đông Nam Bộ. Đặc biệt, xác suất cao đến từ 70% trở lên được tô đậm ở các tỉnh thành Huế - Đà nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi - Bình Định. Do đó, các bạn miền Trung nên chuẩn bị cho kỹ trước các nguy cơ xảy ra mưa to - mưa xối xả trong tháng 10 này. Mùa Đông năm 2024 tại Việt Nam sẽ không quá khắc nghiệt như mọi năm, và thậm chí có những tháng còn ấm hơn mức bình thường tại miền Bắc, như trong tháng 10/2024 chẳng hạn.

Trong tháng 11/2024: lượng mưa to bất thường ở miền Trung, Tây Nguyên, Nam Bộ có giảm với xác suất còn 50% - 60%. Tháng 11/2024 cũng chưa gọi là lạnh đối với miền Bắc.

Trong tháng 12/2024: lượng mưa bất thường giảm hẳn ở miền Trung, nhưng vẫn cao ở Nam Bộ với xác suất 60-70%. Các đợt lạnh thực sự chỉ đến vào khoảng tháng 12/2024 cho đến tháng 1/2025, nhưng cũng không đến nỗi cực đoan quá. Dường như Trung Quốc cũng được cho là sẽ có một mùa Đông có mức nhiệt ấm hơn bình thường, ngoại trừ khu vực phía Đông Nam nước này, vì các khối khí lạnh có xu hướng tràn về từ biển. Vì vậy, có thể chỉ những vùng miền Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ ở sát biển mới cảm nhận cái lạnh nhiều hơn, so với vùng núi Tây Bắc và phía Tây của các tỉnh miền Trung, bao gồm cả Tây Nguyên.

Trong tháng 1, 2, 3/2025: khả năng có một mùa mưa kéo dài tại Nam Bộ được thể hiện tiếp tục với xác suất trên 60%, với khả năng áp thấp hoặc bão nhiệt đới vào Nam Bộ.

TÓM LẠI, CÁC MÔ HÌNH ĐỀU ĐỒNG THUẬN Ở MỘT SỐ ĐIỂM NHƯ SAU:

1. Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ có khả năng đón mưa xối xả và bão đặc biệt trong tháng 10/2024. Mưa to cũng có thể tiếp tục đổ xuống Nam Trung Bộ trong tháng 11/2024.

2. Mùa mưa ở Nam Bộ - Nam Tây Nguyên - Nam Trung Bộ có thể kéo dài, hoặc mưa trái mùa đến tận tháng 2/2025.

3. Nam Bộ có khả năng đón bão hoặc áp thấp nhiệt đới vào tháng 12/2024 hoặc tháng 1/2025.

4. Mùa Đông 2024/2025 ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ không quá khắc nghiệt, đặc biệt cho khu vực trung du miền núi phía Bắc và Tây Bắc Bộ. Không khí lạnh dường như có xu hướng đến từ ngoài biển vào, nên Đông Bắc Bộ và ven biển miền Trung có thể cảm nhận cái lạnh nhiều hơn. Vì cái lạnh từ biển vào nên là lạnh ẩm nhiều hơn.